تبلیغات
معرق چوب و آشنائی باآثار(خاتم وخاتم سازی وغیره....mehr54.b36@gmail.com

معرق چوب و آشنائی باآثار(خاتم وخاتم سازی وغیره....mehr54.b36@gmail.com
هرانسانی آفریده اندیشه های روزانه خویش است. اگرانسان میخواهددگرگونی در زندگیش روی دهد، باید از دل و جان آغازکند



مرتضی اسکندرنژاد

درفروردین1337درتهران به دنیاآمدم.دردوران دبستان علاقه زیادی به درست کردن کاردستی باچوب داشتم وبارهاازطرف خانواده متهم به بازی گوشی می شدم وساخته های چوبی ام به جرم وقت تلف کردن خرد میشد تااینکه بعدازگذشت سالها 
برای دیدن چندنمایشگاه مختلف که درفرهنگسرای بهمن دائرشده بودرفتم.بعدازطی مسافتی نظرم به کارگاهی جلب شد
که هنرجویانی داخل وخارج میشوند میدیدم که قابهای چوبی باطرحهای اسلیمی/ گل ومرغ/ مینیاتوروغیره.......که روی آنهاکار شده بودنظرم راجلب کردکه یک دفعه متوجه مردبلند قامتی شدم که باچشمان آبی درشت به رنگ وسعت دریاازپشت
شیشه کارگاه مرانگاه میکند.بعدازگذشت چنددقیقه بیرون آمدوصداکردکه چراداخل نمی آیی.کمی مکث کردم وبی اختیارقدم
به داخل کارگاه گذاشتم ودیدم که همه هنرجویان پشت میزی نشسته ومشغول کاری هستند.نزدیک شدم وباتعجب دیدم که  هنرجویان بابرش چوبهای مختلف قطعاتی جداوبه قابهای چوبی که بعدا به نام زیرکارشناختم انتقال وتصویر زیبائی به وجود می آورند.
ناگهان استاد(صلاح الدین علامه زاده )به یکی ازهنرجویان فرمودندکه میزی راخالی کن ونحوه گرفتن اره دردست وبرش 
رااستاد به من آموختندوبعدبیست طرح اولیه راروی تخته سه لائی راش چسبانده  وبه من دادند تاشروع کنم.وقتی پشت
میزنشستم واره موئی را بادست چپ گرفتم متوجه شدم که چقدر برایم آشنا وزیباست ویاددوران کودکی افتادم که باجمع کردن
تخته های جعبه میوه وبااره موئی کاردستی درست می کردم.واین شدکه درسال 1370شروع به فراگیری معرق چوب این هنر زیباوارزشمندنمودم.


بیش از1600ساعت درزمینه های مختلف مثل :معرق چوب/معرق چوب بدون قالب/مشبک کاری/کنده کاری چوب ومعرق چوب وخاتم آموزش دیدم ودارای مدرک درجه یک ودومعرق چوب ومدرک مهارت معرق بدون قالب ومشبک کاری ازسازمان فنی وحرف ای میباشم

 
دربیش از 50 نمایشگاه شرکت کردم که ازاین نمایشگاهها تعداد30مورد گروهی و18 مورد انفرادی ودو نمایشگاه خارجی که یکی درموزه ملی بلگراد و یک اثر بنام عطار درموزه بنام من موجود میباشدودیگری دردوبی وباید یادآوری کنم که یک اثر هم درموزه سازمان صنایع دستی ایران بنام نغمه بهاری دارم.لازم به ذکر است که بیش از24000 ساعت نسبت به آموزش این هنر به هنرجویان علاقمندنیز اقدام نمودم











[ دوشنبه 2 تیر 1393 ] [ 01:49 ب.ظ ] [ مرتضی اسکندرنژاد ]
                                                                                 


                                                                                                   
[http://www.aparat.com/v/jFVsQ]



[ شنبه 18 مرداد 1393 ] [ 05:51 ب.ظ ] [ مرتضی اسکندرنژاد ]



[ جمعه 16 اسفند 1392 ] [ 04:24 ب.ظ ] [ مرتضی اسکندرنژاد ]

چاقو، مغار یا قلم منبت کاری با تیغه های مختلف و در اندازه و فرم های متفاوت، از ابزارهای اصلی منبت کاری و کنده کاری روی چوب بشمار می آیند. مغار از مهمترین ابزارهای منبت کاری می باشد که با گذشت سالها از ایجاد هنر منبت، هنوز تغییر چندانی نکرده اند.

  • مغار:

وسیله ای تیز و برنده می باشد که در هنر منبت جهت کنده کاری و تراشیدن چوب مورد استفاده قرار می گیرد. مغارها اندازه های مختلفی دارد كه این اندازه ها براساس پهنای مغار تعیین می شود. هر مغار از 2 قسمت: یک دسته از جنس چوب یا پلاستیک و یک تیغه فولادی تشکیل شده است.

بطور کلی، از 4 نوع مغار در منبت کاری چوب استفاده می شود:

  1. مغار تخت: تیغه مغار تخت از یکطرف صاف و از طرف دیگر پخ می باشد. از این مغار برای کندن زمینه کار، سطوح صاف، خط انداختن خطوط راست و ... استفاده می شود.
  2. مغار نیم باز: تیغه این مغار تخت نیست، بلکه حالت نیم گرد می باشد. از این مغار برای قسمت هایی که حالت انحنای ملایمی دارد استفاده می شود.
  3. مغار گلویی: این مغار همانند مغار نیم باز می باشد، با این تفاوت که گودی و انحنای آن بیشتر می باشد. از این مغار برای قسمت هایی که انحنای زیادی دارد استفاده می شود، مانند: پیچک ها، گل های گرد، غنچه ها
  4. مغار شفره: نوک تیغه این مغار بشکل ˅ بوده که معمولا در 2 اندازۀ بزرگ و کوچک می باشد. از مغار بزرگ جهت "سفت کاری"، یعنی جدا کردن خطوط طرح از زمینه و یا خطوط طرح از یکدیگر و از مغار کوچک جهت کارهای ظریف، خط انداختن، تزیین روی برگها و گلها استفاده می شود.

تصویر: انواع مغار، مورد استفاده در منبت کاری چوبتصویر: انواع مغار، مورد استفاده در منبت کاری چوب

  • چوب ساب و سوهان:

چوب ساب فلزی است مستطیل شکل که 20 تا 30 سانتی متر طول دارد و در دو طرف آن دانه هایی وجود دارد که "آج" نامیده می شود. انتهای چوب ساب باریک می باشد که دسته ای چوبی یا پلاستیکی در آن قرار می گیرد.

سوهان نیز شبیه چوب ساب است، ولی آج های آن بصورت شیارهایی در دو طرف بوده که به اندازه تمام عرض سوهان می باشد.

قطعاتی از کار که قوس دارد و یا امکان صاف کردن آن با ابزارهای دیگر نباشد، بوسیله چوب ساب یا سوهان پرداخت می گردد.

Sohan-Pic

  • چکش:

از چکش برای ضربه زدن به مغار استفاده می شود. جنس چکش از چوب و یا پلاستیک فشرده می باشد.

دلایل استفادۀ منبت کاران از چکش چوبی و یا لاستیکی بشرح ذیل می باشد:

  1. هنگام ضربه زدن به مغار باعث می شود، ضربات کمتر صدا داشته باشد.
  2. دسته مغار خراب نشود و آسیب نبیند.
  3. وزن آن سبک تر از چکش فلزی است، که این امر باعث می شود تا منبت کاران کمتر خسته شوند.
  4. چون سر چکش چوبی بزرگتر است، کار کردن با آن به مراتب راحت تر می باشد.

Woodcarving Hammer

  • گیره دستی یا پیچ دستی:

 از گیره دستی برای بستن و محکم کردن قطعه کار و یا پرس کردن قطعات چسب خورده به یکدیگر استفاده می شود. گیره های دستی از نظر شکل و اندازه متنوع هستند. گیره های دستی معمولا دارای دو فک هستند که یکی ثابت و دیگری متحرک می باشد. هنگام بستن چوب، برای اینکه فک گیره دستی روی کار جا نیاندازد می توان تکه ای فیبر و یا چوب پهن بین فک و قطعه کار قرار داد.

Handhold 2

Handhold 1

  • گیره رومیزی یا گیره کله:

گیره رومیزی از ابزار و وسایل بسیار مهم در منبت کاری می باشد. این گیره ها روی میزکار ثابت می شوند و قطعه کار به آن بسته می شود. جنس گیره های رومیزی یا گیره کله، از چدن ریختگی می باشد.

Desk clamp

  • میز کار:

در منبت کاری، بدلیل وارد کردن ضربات متعدد به قطعه کار، باید از یک میز محکم استفاده شود. میز کار می تواند از چوب باشد یا می توان پایه های آنرا از فلز و صفحۀ میز کار را از چوب ساخت.

  • روغندان:

مخزنی است که روی در آن لولۀ باریکی و در کنار مخزن ضامنی قرار دارد که با فشار دادن آن، روغن از لوله بیرون می آید و برای روغن کاری از آن استفاده می شود.

IMG 9066

  • قلمو و ظرف نفت:

یک قوطی یا شیشه دهان گشاد دردار با یک قلمو، یکی از وسایل منبت کاران می باشد. منبت کاران معمولا برای نرم شدن چوب و نیز جهت جلوگیری از شکسته شدن گوشه های طرح، چوب را آغشته به نفت می کنند. بعد از مالیدن نفت روی چوب باید مدتی صبر کرد تا نفت در چوب نفوذ کند.

Paint Brush

  • چنگال:

چنگال فلزی است به طول 10 سانتی متر که همانند چنگال، 3 شاخۀ نوک تیز دارد و جهت سوراخ زدن به زمینۀ کار استفاده می شود. با این کار زمینه کار را سوراخ های ریز زده تا زیباتر شود. منبت کار معمولا زمینه کارهایی که ناصاف و ناهموار باشند را سوراخ می کنند تا ایراد آن کمتر مشخص شود.

  • ظرف روغن:

ظرف کوچکی است که در داخل آن پنبه قرار داده و درون آن روغن پارافین ریخته می شود. منبت کار با استفاده از ظرف روغن، هر از چند گاهی نوک مغار را هنگام کار روغنی می کنند تا مغار راحت تر حرکت کند. علت استفاده از روغن پارافین این است که بعد از مدتی روغن از بین می رود و لکه بر جای نمی گذارد.




[ پنجشنبه 10 بهمن 1392 ] [ 04:22 ب.ظ ] [ مرتضی اسکندرنژاد ]
آموزشگاه | تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی || ساری|  مازندران

آدرس : میدان ساعت/خیابان 18 دی/کوچه شفاعت/ هنرکده معرق مینا
تلفن : 09112569682

تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی ||مازندران |جویبار

آدرس : جویبار/میدان کشتی/روبروی فرمانداری/معرقسرای ققنوس
تلفن : 09365664437

تهیه چوب|| مازندران | بابل

آدرس : بابل/میدان کشوری/ابتدای امیرکلا/میدان امام علی/فکله امیرکلا(ساعت)/کارگاه نقوی


تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی || ساری

آدرس : ساری خیابان معلم کوچه شهید باهنر سمت چپ کوچه دوم پلاک 17 منزل صیدی
تلفن: 09354681089



تهیه چوب ||تهران| تهران 
 
 آدرس : فلکه اول صادقیه - خیابان شهید رحیمی جنوبی ( گلناز ) کوچه شهید قدیانی ( ۲۱ شرقی ) پلاک ۶۳ - واحد ۱
تلفن: ۴۴۲۰۷۳۸۲-۰۲۱

تهیه چوب ||تهران | تهران

آدرس : طرشت،ضلع جنوبی بزرگراه شیخ فضل الله،خیابان شهدای طرشت،کوچه شهید محسن محمدی،پلاک16
تلفن: 66064741

تهیه چوب ||تهران | تهران 

آدرس : میدان انقلاب ابتدای کارگر جنوبی پلاک80 رویروی تالار عروسی باختر
تلفن: 66408854

تهیه چوب ||تهران | تهران

آدرس : تهران  خیابان فردوسی ابتدای منوچهری پلاک 207 آزانس خیام
تلفن : 09121916214

تهیه چوب || تهران | تهران

آدرس : -
توضیحات : انجام عملیات ماشین كاری و خط اندازی وبرش كلیه طرح های پیچیده ومنبت 2بعدی توسط سی ان سی در سریع ترین زمان در ابعاد 40*60 سانتیمترو عمق برش 2 سانتیمتر
تلفن : 09125167486

تهیه چوب || تهران | تهران 

آدرس : بلوار فردوس

آموزشگاه | تهیه چوب | رنگاری|قابسازی|| تهران | تهران 

آدرس : تهران ستارخان بازار سنتی ستارخان فاز یک ورودی گلهای شرقی طبقه دوم پلاک 1/13
آموزشگاه و کارگاه تولیدات صنایع دستی آفرینش.
تلفن: 44210683 | 09382441681
توضیحات : تولید و پخش کلیه لوازم و ابزار آلات صنایع چوبی معرق و منبت برش چوبهای خارجی تولید انواع زیر کارهای شبکه ای ساخت میزهای معرق و منبت تولید قاب و رنگ پلی استر تابلوها و انجام کلیه خدمات و قبول سفارشات

آموزشگاه معرق،منبت || تهران

آدرس : فرهنگسرای بهمن فرهنگسرای شفق   فرهنگسرای دانشجو [ استاد علامه زاده ]

آموزشگاه معرق،منبت || تهران | ری 

آدرس : کیانشهر-خ شهید ابراهیم
 تلفن: 09127165316

تهیه چوب ||تهران | شهریار

آدرس : شهریار خیابان نواب کوچه گلگشت ساختمان اول واحد یک
تلفن: 02623247094

آموزشگاه معرق،منبت || تهران | تهران

آدرس : خیابان وحدت اسلامی خیابان طرخانی كوچه كرمی پلاك 11

آموزشگاه | تهیه چوب | رنگاری|قابسازی|| تهران | تهران

آدرس : ولیعصر.جام جم.خیابان خرسند.پلاک 46.واحد 5
تلفن : 09124141322

آموزشگاه | تهیه چوب | رنگاری|قابسازی|| تهران | تهران

آدرس : پیروزی..بلوارابوذر
تلفن: 09369370980

تهیه چوب ||تهران | اسلامشهر

آدرس :  اسلامشهر.باغ نرده.کوچه 19/1.پلاک 48
تلفن: 56128771


تهیه چوب || مشهد|  خراسان رضوی

آدرس : خیابان خرمشهر خرمشهر 4و6 پلاک 64
تلفن: 09153199583

تهیه چوب || مشهد|  خراسان رضوی | خواف

آدرس : خواف خیابان 72تن شهید
تلفن : 9388252886

آموزشگاه || مشهد|  خراسان رضوی

آدرس : خیابان عبادی 29 پ 35 جاودانی
تلفن: 09159120498




تهیه چوب ||خراسان جنوبی | بیرجند

آدرس : استان خراسان جنوبی .بیرجند .خیابان معلم بین معلم       13و15 هنرکده معرق  برگ
تلفن: 05612227460

آموزشگاه | تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی ||خراسان جنوبی | بیرجند

آدرس : خراسان  جنوبی - بیرجند - خیا بان مدرس - بیست متری اول غربی پلاک35 شعبه 2 میدان شهدا - پاساژمهدیه ( بازرگان سابق ) واحد شماره 9 -برادران فرجاد نیا
تلفن : 09153616690

آموزشگاه | تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی ||خراسان رضوی | مشهد 

آدرس :  بلوار طبرسی8پلاک18



آموزشگاه || زرین شهر |اصفهان 

آدرس : -
توضیحات : آموزش کودک با مشکل ذهنی که مراخل ابتدایی آموزش را میداند
تلفن : 09372638808

آموزشگاه | تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی ||اصفهان | اصفهان 

آدرس : اصفهان خ رباط نرسیده به استاد شهریار آموزشگاه سیمرغ
تلفن : 

آموزشگاه | تهیه چوب || اصفهان | اصفهان

آدرس : خیابان محتشم کاشانی/ کوچه جنت/ پلاک 36 / شهرام بهشتی
تلفن : 03116256380


آموزشگاه | تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی || اصفهان | کاشان

آدرس : بیدگل -بلواربهشت-کوچه رسالت20
تلفن: 09137421287

تهیه چوب||اصفهان | نایین

آدرس : نایین بلوار بعثت كوچه 
تلفن :  09381340075

تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی || اصفهان | کاشان |تیران و کرون

آدرس :  اصفهان شهرستان تیران شهرک
تلفن: 09132328286

تهیه چوب || اصفهان | فریدونشهر

آدرس : ؟
تلفن : 09376562116
توضیحات تکمیلی : ارائه ی  انواع طرح ها ی مختلف (نوشته - شکل و ...) . ارائه ی انواع کارهای دستی مشبک ومعرق چوبی . ارائه ی تخته  ی سه لایی

آموزشگاه | رنگکاری و قابسازی || اصفهان | اصفهان

آدرس :  اصفهان ـ آتشگاه محله اشنستان کوچه شهید چاوشی
تلفن: 09139008445



آموزشگاه معرق،منبت || فارس شیراز

آدرس : شیراز-ب مدرس-30متری جانبازان-20متری5-سمت چپ-پ310
تلفن: 09354374595

آموزشگاه | تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی || فارس | شیراز

آدرس : شیراز بخش ارژن روستای چهل چشمه
تلفن :  09176036355

آموزشگاه | تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی || فارس | استهبان

آدرس :  فارس استهبان فلکه معلم
تلفن: 09178407031



تهیه چوب ||اراک | مرکزی 

آدرس : اراک خیابان محسنی بعد از گذر 4 سوق سمت چپ فروشگاه هنری زیتون انواع چوب معرق و منبت
تلفن: 09183678231

آموزشگاه ||اراک | شازند

آدرس : شازند شهرک ولیعصر فنی حرفه ای دومنظوره
تلفن: 09394153615



تهیه چوب ||لنگرود گیلان 

آدرس : گیلان /لنگرود
تلفن : 09118254838

آموزشگاه | رنگکاری و قابسازی ||رشت | گیلان

آدرس : رشت  بلوارشهیدچمران کوچه شاهد پلاک10
تلفن: 09113377207


آموزشگاه | تهیه چوب و  رنگکاری و قابسازی ||گلستان | علی آباد 

آدرس : فاضل آباد 
تلفن : 9118702961



آموزشگاه | تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی ||تبریز

آدرس : میدان ابوریحان جنب مبلمان نراقی پلاک 7/اذربایجانشرقی/تبریز
تلفن : 4790310



تهیه چوب||اهواز  | خوزستان

آدرس : ابتدای خیابان نادری -پاساژحضباوی -صنایع دستی نگین
تلفن: 06112924285



آموزشگاه | تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی ||  قزوین 

 آدرس : خیابان پادگان کوچه فروردین پلاک 63
تلفن: 09198293133



آموزشگاه  ||  یزد

آدرس : یزد بلوار شهید دشتی محله پایین رحمت آباد کوچه فلسطین جنوبی پلاک 78
تلفن : 8220117



آموزشگاه  ||  بوشهر | بوشهر

آدرس : بوشهر سنگی خیابان امام کنار درمانگاه هفت تیر منزل هنر بین
تلفن: 09397526916



تهیه چوب || بندرعباس | هرمزگان

آدرس : بندر عباس-چهار راه گفتگوی تمدنها-کوچه نسیم6--فروش صدف مخصوص معرق کاری
تلفن :  09189050459



آموزشگاه || ایذه | خوزستان

آدرس :  ایذه/خیابان شهید کروندی پلاک 175
تلفن : 09163235495



آموزشگاه | تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی ||آذرشهر  | آذربایجان شرقی

آدرس : آذرشهر- خ امام - روبروی مخابرات معرق و منیت دانیال
تلفن : 09148151381

آموزشگاه  || ملکان | آذربایجان شرقی

آدرس : آذربایجان شرقی - شهرستان ملکان - خیابان امام - روبروی بانک ملی مرکزی - کوچه بهادری .
تلفن: 04228230314

آموزشگاه  || بناب | آذربایجان شرقی

آدرس : خ مطهری - پشت مسجد مهرآباد - آموزشگاه صنایع دستی جنوب سهند
تلفن: 04127242418

آموزشگاه | تهیه چوب | رنگکاری و قابسازی ||اسکو | آذربایجان شرقی


آدرس : خیابان فرمانداری ، مجتمع صنایع دستی شهرستان اسکو
تلفن: 04123220112



آموزشگاه ||سیرجان | کرمان

آدرس : سیرجان کوه فرهنگیان فرمانداری خیابان ازادی شرقی پلاک 36
تلفن: 09138266346

آموزشگاه ||رفسنجان | کرمان

آدرس: رفسنجان کانون پرورش فکری -چهار راه آذر
تلفن: 09365487092



آموزشگاه || البرز

آدرس : 45 متری گلشهر گلزار شرقی پ107
تلفن: 09126615798

آموزشگاه || کرج | البرز 

آدرس : گوهر دشت -انتهای بلوار اشتراکی  کوچه عبدالحسین کمالی -آموزشگاه نارون
تلفن : 4326047

آموزشگاه | تهیه چوب ||سمنان | سمنان

آدرس : خ امام-خ کهنه دژ-کارگاه معرق چیلکا-رحیمیان

تلفن : 09192314883

آموزشگاه | تهیه چوب ||سمنان

آدرس : خ امام-خ کهنه دژ-کارگاه معرق چیلکا-رحیمیان
تلفن : 9192314883


آموزشگاه ||کوهدشتلرستان

آدرس : خیابان سپاه جنب آموزش و پرورش

تلفن : 06636239800


تهیه چوب و مصالح معرق || همدان | همدان 

آدرس : همدان خ باباطاهر بلوار علویان نرسیده به میدان عین القضات انواع چوب معرق ومنبت عمده وجز(جوش سنجد ـجوش کیکم و...)

تلفن : 9183134553



[ سه شنبه 8 بهمن 1392 ] [ 10:01 ق.ظ ] [ مرتضی اسکندرنژاد ]
چوب وسیله ای برای هنرنمایی افرادی است که به دنبال کنده کاری هستند و از جمله هنرهایی به حساب می آید که کمتر کسی می تواند به آن مشغول شود زیرا این رشته نیاز به اعصاب و دقت بالایی دارد.

چینی ها از سالیان سال پیش هنرهای چوبی خود را به دنبا عرضه کرده اند و در این رشته به مهارت خاصی رسیده اند به طوری که چینی ها باستانی را می توان بزرگترین کنده کاران دنیا معرفی کرد. آن ها می توانند تکه چوب های ساده را به هنرهای باورنکردنی تبدیل کنند. 

"ژنگ چون هوای" هنرمند چینی است که توانسته باردیگر هنر باستانی چین را به دنیا نشان دهد. این هنرمند دست به کاری زده است که شاید هیچ انسانی به دنبال آن نرود زیرا انجام آن نیاز به دقت و البته حوصله بسیاری دارد. 
این مرد در طی 4 سال گذشته تمام زندگی خود را صرف یک کنده کاری بی نظیر کرده است. او روی یک تنه درخت 12 متری یکی از نقاشی های باستانی و معروف چین باستان را با کامل ترین جزئیات پیدا کرده است و برای ساختن هر بخش آن ماه ها زمان گذاشته است. 


کنده‌کاری چوبی استثنایی و فوق العاده زیبا + تصاویر

این چوب طولی 12 متری، ارتفاعی 3 متری و قطری دو متری دارد. همه آن هایی که برای اولین بار با این تنه درخت روبرو می شوند بدون شک از تعجب دهانشان باز می ماند و عده ای نیز این اثر را کار ربات یا ماشین های صنعتی می دانند.

کنده‌کاری چوبی استثنایی و فوق العاده زیبا + تصاویر

کنده‌کاری چوبی استثنایی و فوق العاده زیبا + تصاویر 

کنده‌کاری چوبی استثنایی و فوق العاده زیبا + تصاویر





[ شنبه 5 بهمن 1392 ] [ 02:33 ب.ظ ] [ مرتضی اسکندرنژاد ]

آثاراستادمحمدسلمانی 






[ پنجشنبه 5 دی 1392 ] [ 12:51 ب.ظ ] [ مرتضی اسکندرنژاد ]
                                                                                                    آثاراستادمحمدسلمانی 
                                                                                                 









             



[ پنجشنبه 5 دی 1392 ] [ 12:33 ب.ظ ] [ مرتضی اسکندرنژاد ]

آثاراستادمحمدسلمانی


 http://www.tandisms.com/













[ پنجشنبه 5 دی 1392 ] [ 11:23 ق.ظ ] [ مرتضی اسکندرنژاد ]

منبت سنتی

می‌زیستند، در حدود 4200سال قبل از میلاد مسیح، چوب را در کلبه سازی خود به کار می‌بردند.

کهن‌ترین مجسمه انسانی که در فلات ایران(کاشان) پیدا شده، مجسمه کوچکی است از جنس استخوان که به جای دسته چاقوی سنگی به کار می‌رفته است.این مجسمه استخوانی متعلق به 6200 سال پیش میباشد.

قطعه چوبی که در مناطق مربوط به دوره نئولیتیک(300 سال ق.م) در اطراف فسا توسط موزه پاریس به‌دست آمده و گونه آن توسط آزمایشگاه چوب شناسی دانشکده منابع طبیعی گلخونک تشخیص داده شده است، نشان می‌دهد که در آن زمان نیز مردم این سرزمین از چوب برای ابزار و... استفاده می‌کردند.

از اوایل نیمه هزاره سوم قبل از میلاد، ایلامی‌ها صندلی‌هایی با پشت نردبانی داشتند، شاید آن‌ها این صندلی‌ها را برای جشن‌ها یا تاجگذاری استفاده می‌کردند. اطن، تنها نمونه آشنا از لوازمی است که از قرون اولیه تمدن در ایران باقی مانده است.

ستون‌های عظیم تخت جمشید از تیرهای چوبی پوشیده شده بود و همین تیرها بود که سوزینه آن آتش سهمگین گشت و داریوش نیز در سنگنبشته‌های خود می‌نویسد: «چوب یکا را، از قندهار و کرمان آوردم» یکا، درختی است که امروزه در مناطق جنوب هیمالیا در هند و پاکستان(یا قندهار باستان) و بلوچستان مکران(یا کرمان) ایران می‌روید. تخت داریوش آنچنان که در نقش برجسته تخت جمشید دیده می‌شود، از چوب خراطی بوده وهمچنین از گورهای« پازیریک» نیز بشقاب‌های چوبی مخصوص اهدا نذورات به‌دست آمده‌است.

از دوران اشکانی وساسانی آنچه که از منبت در دست می‌باشد، محدود به فرم‌های ساخت وساز نباتی حجاری شده بر صخره‌ها و ستون‌های سنگی است، که با توجه به مشابهت عین به عین با ساخت وسازهای شیوه کنده‌کاری چوب، می‌توان اذعان داشت که هم‌زمان آثار نفیس چوبی نیز تولید می‌شده که متاسفانه نمونه‌ای در دست نیست.

از ظهور سلجوقیان تدریجا استفاده از چوب شکل عوض کرده و کنده‌کاری روی چوب دوباره مرسوم شد. که نمونه‌های معدودی از هنر چوب این دوره در دست است. از این نمونه‌ها می‌توان به دو قطعه از یک منبر ساخت قرن 12م یعنی حدود اواخر دوره سلجوقیان اشاره نمود، که نشان می‌دهد، تزیین چوب با گل و بوته‌های برجسته و فرورفته(شبیه منبت امروزی)رواج داشته است.

آثار منبت‌کاری در دوره چنگیز و تیمور، نسبتا بیش‌تر است و نقوش ایرانی و طرح‌های چینی فراوان به چشم می‌خورد، از آثار این دوره می‌توان، منبر مسجد نایین به تاریخ سال 711ه.ق و با اشکال هندسی و برگ‌های مدور تزیین شده را نام برد.

در عصر تیموریان، شیوه منبت‌کاران دوره مغول ادامه یافت و از نمونه‌های خوب این دوره دو لنگه در متعلق به نیمه‌های دوم قرن پانزدهم میلادی(قرن نهم ه.ق) قابل توجه است، که در موزه متروپولیتن نگهداری می‌شود.

در دوره صفوی با توجه به این‌که ساخت ابنیه مذهبی و نیز کاخ‌های سلطنتی در ایران افزایش چشم‌گیر و محسوسی یافت، عده زیادی از هنرمندان به اصفهان، که مرکز کشور بود و اکثرا ابنیه مورد اشاره در آن احداث می‌شد، روی آوردند. تجمع این هنرمندان در یک نقطه که تبادل تجربیات از اولین برآیندهای آن بود باعث شد، تا آثاری ماندنی واعجاب انگیز به‌وجود آید.

در دوره زندیه وقاجار، منبت‌کاری رو به انحطاط رفته و ساختن درهای منبت و قطعات بزرگ جای خود را به قطعات کوچک مانند رحل قران و قاب آیینه داد.

به دنبال حمله افغان‌ها به ایران و پس از آن درگیری‌های سیاسی که عرصه را بر هر نوع فعالیت سازنده‌ای محدود می‌کرد؛ هنرمندان و صنعت‌گران منبت‌کار تدریجا پراکنده و جذب مشاغل غیر تخصصی شدند و آن عده‌ای هم که هنوز به کار اشتغال داشتند و با سماجت می‌کوشیدند تا جلوی مرگ این هنر ارزنده را بگیرند، مجال چندانی برای فعالیت در رشته هنری خود نداشتند. در این زمان آباده (از توابع استان فارس، تنها مرکز تجمع منبت‌کاران کشور به حساب می‌آمد.)

در حال حاضر منبت‌کاری در گوشه و کنار ایران رواج دارد و می‌توان گفت که در شهرههای تهران، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، آباده، گلپایگان، قم، مشهد، ملایر، رشت، تویسرکان و ارومیه نسبتا فعال‌تر می‌باشند.

منبت ماخذ از تازی_آنچه سبب روییدن گیاه گردد و نقش‌های برجسته‌ای به شکل گل و گیاه و جز آن که بر روی چیزی نقش کنند و هر آنچه در وی کنده‌کاری کرده باشند، خواه چوب باشد یا جز آن (نفیسی_علی اکبر)

از توضیحات فوق می‌توان نتیجه گرفت، که منبت به معنای  کنده‌کاری روی چوب نیست؛ بلکه به تنهایی شیوهایی از ساخت وساز است و بر سه پایه رویش، گردش و تصاعد استوار است، که منشا آن از نباتات در طبیعت است.

منبت نسبت به قابلیت‌هایی که دارد، می‌تواند کارایی زیادی در آرایه‌های چوبی داشته باشد و به تنهایی توانایی آن را دارد که تمامی فضاهای خالی یک سازه چوبی را با حفظ اصول و تناسبات خاص خود پر کند و از آن در آثار بسیار کوچک و تزیینی تا کارهای بزرگ و کاربردی می‌توان استفاده کرد.

شاید به خاطر همین خصیصه است که امروزه کارشناسان فن، منبت را کنده‌کاری مختص چوب می‌دانند و مردم به‌طور عام این امر را پذیرفته‌اند، در صورتی که منبت شیوه‌ای از نگرش سه بعدی است، که علاوه بر چوب می‌تواند در هنرهایی مانند حجاری و گچ‌بری و... نیز اجرا گردد.

از این رو در آباده هم منبت را از نظر معنا همان چیزی می‌دانستند و می‌دانند که در حال حاضر نیز مرسوم است، شاید به این دلیل این که نوعی رویانیدن احجام و نقوش زیبا روی چوب است.

با توجه به تعاریف و نظرات فوق و نیز محور قرار دادن منطق فنی، عنوان منبت در صورتی به یک اثر برجسته تعلق می‌گیرد که دارای خصوصیات رستنی باشد.

رستن فعلی است که به واسطه سه ویژگی رویش، گردش و تصاعد انجام می‌پذیرد که این امر مختص به گیاهان و نباتات نبوده ولی به‌طور عمده در این گونه از حیات دیده می‌شود؛ این ویژگی‌ها در پدیده‌هایی مانند موی سر انسان، پشم حیوانات، شاخ، پر و... دیده می‌شود.

بنابر این می‌توان رشته منبت را از دو جهت مورد بررسی و شناسایی قرار داد که عبارت است از

الف: تکنیک کنده‌کاری

ب: شیوه ساخت وساز

الف: تکنیک کنده‌کاری چوب: روشی است که با استفاده از ابزار تراشنده و گاهی سابنده به ایجاد تغییرات جوهری از طریق کاهش حجم در یک قطعه چوب می‌پردازیم. جالب توجه است که این رشته منسوخ شده در گذشته به‌صورت یک تخصص رواج داشته و در جای‌جای ایران به نام‌های دارکن‌کاری و دارتوکن‌کاری معروف بوده‌است. دارکن‌کاران کسانی بودند که با تسلط کامل به ابزار وشناخت کافی از خصوصیات و رفتار چوب به استحصال فرم‌های قابل کار برای هنرمندان و صنعت‌گران رشته‌های مرتبط با چوب می‌پرداختند؛ درست‌، کاری که امروزه در کارخانه‌های چوب‌بری انجام می‌پذیرد و در آن‌جا چوب به صورت تراورس، الوار، تخته و... تولید و در اختیار هنرمندان و صنعت‌گران قرار می‌گیرد.

با این توصیف کنده‌کاری چوب عبارتست از، شناخت ابزار و مهارت استفاده از آن، شناخت چوب‌ها و رفتار فیزیکی این ماده، شناخت فرم‌ها و اشکال مورد نظر جهت شکل دهی.

ب: شیوه ساخت وساز: شیوه ساخت وساز عبارتست از، شناخت عناصر یک طرح که مثلا در استیل طراحی ختایی عبارتست از انواع گل‌ها، انواع برگ‌ها، انواع غنچه‌ها و... .

سپس، شناخت هندسه و نوع ترکیب‌بندی و در آخر شناخت شیوه برجسته‌کاری هر عنصر و قرار دادن آن در ترکیب‌بندی در قالب یک ترکیب برجسته و اصطلاحا زیر و رو.

 

این عوامل ویژگی‌هایی است که یک اثر منبت دارا می‌باشد.

به طور کلی کنده‌کاری چوب، در شیوه‌های مختلف منبت یکسان است و تنها فرم طراحی و نوع ساخت وساز حجمی آن است که مکاتب وسبک‌های مختلف منبت را ایجاد می‌کند.

 4ب.استیل گل و مرغ

4ب.استیل گل و مرغ

4د.استیل اسلیمی ختایی

4د.استیل اسلیمی ختایی

 

با توجه به ارگونومی انسان، کنده‌کاری و به تبع آن منبت در سه سایز انجام می‌پذیرد که عبارتنداز:

1.کنده‌کاری قلم ریز(چاقویی، سوزنی، مچی)که به عناوین مختلف در گوشه گوشه کشور موسوم است. در این شیوه از ابزاری به نام قلم یا در اصطلاح تخصص منبت، جهت بار برداری، ساخت و ساز استفاده می‌شود و در فرم‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ساخت وساز در این شیوه، عمدتا در حد میدان حرکت مچ انجام می‌گیرد و عناصر و ترکیب‌بندی به صورت ریز و کوچک است.

2.کنده‌کاری چکشی: در این شیوه از ابزاری به نام مغار، به معنی فروبرنده، استفاده می‌شود که تنوع فرم آن هم از مقطع عرضی و هم از سطح بسیار بیش‌تر از منبت نوع اول می‌باشد به طوری که حداقل 10 الی 12 مغار جهت ساخت یک طرح به صورت کامل و صحیح مورد نیاز می‌باشد. در این شیوه، میدان حرکتی علاوه بر مچ دست به آرنج و کتف فرد کاربر نیز کشیده می‌شود و عمق و وسعت ساخت وساز در این شیوه بسیار بیش‌تر از منبت قلم ریز است؛ عموما فرم‌های زیر و رو و گردش‌های عمقی کامل در این نوع از کنده‌کاری رایج است و شیوه‌های منبتی، چون منبت گل فرنگ بیش‌تر با این تکنیک اجرا می‌گردد.

 

3.کنده‌کاری تیشه ای: در این شیوه علاوه بر مچ، آرنج، کتف، کل بدن انسان به حرکت درآمده و اندازه کار می‌تواند تا حدی باشد که انسان حین کار دور تا دور آن گردش نماید، چیزی شبیه ساخت یک ستون یا یک مجسمه حداقل 2 متری.

 

در این شیوه مراحل کار اولیه، با تیشه و یا امروز با انواع اره‌های برقی انجام پذیر است.




[ یکشنبه 3 آذر 1392 ] [ 04:38 ب.ظ ] [ مرتضی اسکندرنژاد ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

تعداد کل صفحات : 26 ::      1   2   3   4   5   6   7   ...  

درباره وبلاگ

معرق چوب
شاید گفتن تاریخ دقیق از قدمت معرق چوب كاری ساده نباشد . چوب به خاطر تشكیل مواد اولیه ساخت این هنر كه چوب می باشد و خاصیت خاص آن و روشهای نگهداری آن در دوران مختلف باعث شده كه نتوان قدمت دقیق آن را پیدا كرد اما حداقل به جرأت می توان گفت یكی از آثار بدست آمده در كاوشهای باستان شناسی و همچنین در كتیبه های بدست آمده در تخت جمشید به لوحهایی برمی خوریم حاكی از اینكه به كارگران و هنرمندان دستمزد برای تزئینات روی درب های چوبی تخت جمشید پرداخت می گردیده كه همه دلالت بر قدمت این هنر چند هزار ساله دارند. آنچیزی كه مسلم است به علت نوع ابزار خاص آن زمان از ظرافت و روشهای ویژه برخوردار بوده و عموماً از اشكال هندسی كنار هم گذاشته شده شكل می گرفته است. به مرور زمان با پیشرفت تكنولوژی و ابزار مناسب این هنر دستخوش تغییرات در روش اجرا و طرح شد با ورود اسلام به ایران این هنر در مكانهای مقدس مذهبی نمو پیدا كرد كه نمونه آن را روی درب های مساجد ایرانی میتوان یافت . یكی از قدیمی ترین این آثار درب معرق كاری شده موجود در موزه مركزی آستان قدس رضوی متعلق به قرن هشتم هجری می باشد كه قسمتی از آن معرق سطح آن در دوره های بعد مرمت و بازسازی شده است « متأسفانه از تاریخ مرمت این اثر معلوم نمی باشد. » پس از ورود كمان اره مویی به شكل جدید و تیغ های ریز تحولی نو در این هنر پدید آمد كه میتوان به صورت زیر آن را بیان كرد .
پیدایش معرق :
در باورهای مردم پیدایش معرق « موزائیك اینگونه بیان شده » خداوند هنر « زیرنویسی »
هنگامی كه ............ الهه عشق و هنر خواست هنر را بدون واسطه به انسانها بدهد به مزها دستور داد كه فرستاده او باشند و انسانها كه عشق را احساس كردند برای تشكر از فرستاده او باشند و انسانها كه عشق را احساس كردند برای تشكر از فرستاده الهه عشق مجسمه آنها را درست كرده و در محلی نگهداری می كردند كه به این محل نگهداری موزه می گفتند كه در حال حاضر به محل نگهداری آثار هنری خود میگوئیم و برای تشكر از مزها با ادوات موسیقی مینواختند و جشن و پایكوبی میكردند كه به این موزیك می گفتند و به تزئینات داخل موزه كه بدون هیچ شكل هندسی خاص بود و از كنار هم قرار گرفتن قطعات مختلف برای نشان دادن یك طرح خاص بود موزائیك میگفتند كه پس از ورود اسلام به ایران واژه موزائیك به معرق تبدیل شد.
البته همانطور كه در تاریخچه معرق روكش و خاتم ذكر شده این هنر در مناطق مختلف دارای سبك ها و روش های مختلف می باشد و بسته به منطقه خاص خود و عوامل محیطی نوع اجرای آن متفاوت بوده است مثلاً معرق روكش به خاطر وجود صنعت روكش سازی در مصر باستان دارای قدمت حداقل 3000 سال قبل از میلاد می باشد ( رجوع شود به تاریخچه معرق روكش ) و معرق درون چوب ( رجوع شود به معرق سبك هندسی ) در جنوب شرقی آسیا با روش خاص كار می شده است.
اما در ایران به خاطر اینكه همزمان با ساخت بنا نما هم ساخته می شد می توان آن را خاصیت اصلی و پیدایش این سبك معرق دانست.
در ابتدا هنگام ساخت بنا ،‌ قسمتی كه نما كار می شد را قبلاً لعاب داده و همزمان در موقع ساخت درجای خود نصب می گردید ( آجر لعابدار ) سپس با پیشرفت تكنولوژی ساخت بناها جای نما را خالی گذاشته « معرق كاشی » و سطح را بعداً با قطعات مختلف پر می كردند .
در وسایل كاربردی مانند صندوقچه ها و شانه ها و ... چوبی اوایل عموماً از عاج و استخوان و سنگهای قیمتی كار می شد كه سپس این موارد جای خود را به چوبهای رنگی داد . جهت مطالعه بیشتر رجوع شود به تاریخ هنر ایران . »
متأسفانه بعلت كمبود منابع و مأخذهای مستند و اینكه كارهای كارشناسی شده در قدمت رشته های هنری بسیار به ندرت توسط خود ایرانیان انجام شده و حتی گاه ندانسته از تحقیقات مغرضانه مورخین و نویسندگان خارجی بهره برده اند این هنر ایرانی را دارای خواستگاه خارجی میدانند مثلاً رومیان برای كوچك جلوه دادن شكست خود از شاپور اول معرق سنگهای «موزائیك» كار شده در كاخ شاپور را كار اسیران رومی می دانند در صورتی كه عظمت و معماری خاص بكار رفته در آنجا را كه نشان دهنده تفكر و ذوق ایرانی است را نادیده می گرفتند . امید است كه جوانان عزیز ایرانی با تأمل در گذشته خود بهتر خود و كشور خویش را بشناسند . زیرا هنر و فرهنگ یك ملت هویت هر شخص می باشد

09381456002
هنر بهتر از گوهر نامدار
هنرمند را گوهر آید به کار
تو را با هنر گوهر است و خرد
روانت همی از تو رامش برد
موضوعات
آمار سایت
  بازدیدهای امروز : نفر
  بازدیدهای دیروز : نفر
  كل بازدیدها : نفر
  بازدید این ماه : نفر
  بازدید ماه قبل : نفر
  تعداد نویسندگان : عدد
  كل مطالب : عدد
  آخرین بروز رسانی :
چاپ این صفحه ترکم مکن باید فراموش کرد همه آنچه را که فراموش شدنی ست و همه آنچه را که تا به امروز رخ داده است و زمان هایی را که برای فهمیدن “چگونه”ها به هدر دادیم و ساعت هایی را که در آن با ضرباتِ “چرا”ها قلب خوشبختی را کشتیم ترکم مکن ترکم مکن ترکم مکن ترکم مکن من به تو مرواریدهای باران را هدیه می دهم هم آنها که از سرزمینی می آیند که هرگز در آن بارانی نمی بارد من زمین را تا لحظه مرگم تا آن هنگام که تن تو را با طلا و نور بپوشانم حفر خواهم کرد من سرزمینی را خواهم ساخت که در آن عشق، پادشاه است که در آن عشق، قانون است و تو ملکه اش ترکم مکن ترکم مکن ترکم مکن ترکم مکن ترکم مکن من واژگانی درک نشدنی خلق خواهم کرد واژگانی که تنها تو آنها را می فهمی برایت از معشوقه هایی خواهم گفت که زمانی از عشق گریختند اما دیگر بار به سویش بازآمدند برایت از پادشاهی خواهم گفت که مرگ به خاطر ندیدن تو او را در بر گرفت ترکم مکن ترکم مکن ترکم مکن ترکم مکن اغلب فوران دوباره آتشفشان های کهن را دیده ایم هم آنها که پیش از آن تصور می کردیم بسیار قدیمی اند زمین های سوخته حتی از بهترین فصل برداشت گندم محصول بیشتری می دهند و هنگامی که غروب فرا می رسد در آسمان رخشنده رنگ های سرخ و سیاه هرگز با یکدیگر ترکیب نمی شوند ترکم مکن ترکم مکن ترکم مکن ترکم مکن ترکم مکن دیگر نخواهم گریست دیگر سخن نخواهم گفت خود را مخفی خواهم کرد آنجا که بتوانم تو را تماشا کنم آنگاه که می رقصی و لبخند می زنی و صدایت را بشنوم آنگاه که آواز می خوانی و می خندی بگذار تا سایه ی سایه ات شوم سایه ی دستت شوم سایه سگت شوم ترکم مکن ترکم مکن ترکم مکن ترکم مکن