تبلیغات
معرق چوب و آشنائی باآثار(خاتم وخاتم سازی وغیره....mehr54.b36@gmail.com - تمبر و تاریخچه ان

قسمت سوم و پایانی
آیین نامه شورای تمبر جمهوری اسلامی ایران

آیین نامه شورای تمبر کشور، به شرح زیر، در 8 ماده و چهار تبصره در 12 دی ماه 1364 به تصویب مسئولین نهادهای عضو شورای تمبر کشور رسیده است:

1- بر اساس تصویب نامه شماره 16542 مورخ 9/5/1362 هیئت وزیران، به منظور سیاستگزاری، برنامه ریزی، بررسی و تصویب کلیه امور مربوط به چاپ و انتشار تمبر های جاری و یادبود پستی، شورای تمبر تشکیل می شود.

 

2- هدف از انتشار تمبرهای جاری و یاد بود علاوه بر تامین نیازهای پستی کشور، طرح موضوعاتی است که با اهداف متعالی فرهنگ و انقلاب اسلامی، بر اساس سیاست ها موافقت داشته باشد و شامل این موارد است:
- مناسبت های مهم مربوط به فرهنگ اسلامی و تاریخ اسلام: مبعث حضرت رسول (ص)، عید فطر، عید قربان، حج، عید غدیر، معراج پیامبر اکرم(ص)، ولادت و شهادت پیامبر و ائمه اطهار و حضرت زهرا(س).

- رویدادهای مهم انقلاب اسلامی و تاریخ معاصر ایران: روز جهوری اسلامی(12 فروردین)، روز قیام امت(15 خرداد)، جمعه سیاه(17 شهریور)، دهه فجر، سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی(12 تا 22 بهمن)، سالروز جنگ تحمیلی(31 شهریور)، سالروز تسخیر لانه جاسوسی آمریکا(13 آبان).
- معرفی میراث فرهنگی و تجلیل از مفاخر ارزنده اسلام، ایران، جهان و رویدادهای مهم فرهنگی در چارچوب ارزش های اسلامی و انسانی.
- وقایع مهم بین المللی که ضمن برخورداری از اعتبار و ارزش والای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی، با شئون و ارزش های اسلامی و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران مغایرت نداشته و در ایجاد همبستگی مستضعفان و محرومان جهان و مقابله با ستمگران موثر باشد(از قبیل آزادی قدس، حقوق بشر، مبارزات ملل تحت ستم هم چون افغانستان، لبنان، استقلال کشورهای دوست، محکومیت تبعیض نژادی).
- معرفی اوضاع طبیعی، اقتصادی و جغرافیایی جمهوری اسلامی ایران و پیشرفت های مربوط به آن.

3- به منظور حفظ اهمیت و ارزش تمبرهای پستی کشور، رعایت ضوابط زیر الزامی است:
- سری تمبرهای جاری در هر سال دو بار منتشر می شود.
- مواردی که همه ساله به مناسبت آن ها تمبرهای یادبودی چاپ و منتشر خواهد شد، عبارتند از: عید نوروز(اول فروردین)، روز جمهوری اسلامی ایران(12 فروردین)، میراث فرهنگی(11 بهمن)، مبعث حضرت رسول اکرم(21 رجب)، روز جهانی ارتباطات (27 اردیبهشت)، تولد حضرت مهدی و روز جهانی مستضعفان(15 شعبان)، روز قیام امت(15 خرداد)، روز جهانی پست(17 مهر)، میلاد پیامبر اسلام(ص) و حضرت صادق (ع) و هفته وحدت(12 تا 17 ربیع الاول)، سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی و دهه فجر (12 تا 22 بهمن)، ولادت حضرت فاطمه زهرا(س) و روز زن(20 جمادی الثانی).
- طرح های مربوط به تمبرهای یادبود و جاری باید با ضوابط هنری مطابقت داشته و حتی المقدور از هنر اسلامی بهره مند باشد.



4- اعضای شورای تمبر عبارتند از:
- نماینده تام الاختیار وزارت پست و تلگراف و تلفن(شرکت پست جمهوری اسلامی ایران).
- نماینده تام الاختیار وزارت امور اقتصادی و دارایی.
- نمایده تام الاختیار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- نماینده تام الاختیار وزارت امور خارجه.
- نماینده تام الاختیار سازمان تبلیغات اسلامی.
تبصره: شورا می تواند در صورت ضرورت از کارشناسان، صاحب نظران و اساتید هنری جهت شرکت در جلسات شورا(بدون حق رای) دعوت به عمل آورد.

5- وظایف و اختیارات شورای تمبر به شرح زیر است:



الف- وظایف کلی:

1- بررسی پیشنهادهای مربوط به انتشار تمبر در مهرماه هر سال برای سال بعد و تعیین مناسبت های مختلف برای چاپ ونشر تمبرهای یادبود با توجه به سیاست های مندرج در مواد 2و 3.

2- تعیین مشخصات مربوط به تمبرهای مختلف جاری و یادبود از قبیل قطع تمبر، تیراژ و ارزش تمبر.

3- بررسی و تصویب برنامه های لازم جهت بهبود کیفی تمبر و توزیع آن(به ویژه از طریق آشنایی با وضعیت طراحی، چاپ و نشر تمبر در سطح بین المللی).

4- سیاستگزاری تبلیغی برای معرفی تمبرهای منتشر شده از طریق وسایل ارتباط جمعی و راه های دیگر.

5- برگزاری مسابقات داخلی و خارجی برای طراحی سوژه های مورد نظر.

6- بررسی و تصویب مطالب بروشورهای مربوط به معرفی تمبرهای منتشر شده که توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تهیه و به شورا عرضه می شود.

7- تعیین حق الزحمه مناسب برای طراحان طرح های منتخب شورا.

ب- وظایف و اختیارات شورا:

                

اعضای شورا علاوه بر وظایف کلی مذکور در بند الف، وظایف و اختیارات دیگری هم دارند:
- ریاست شورای تمبر و دبیرخانه آن و اظهار نظر در مورد نوع، تیراژ، و ارزش تمبرهای منتشره با توجه به سیاست و مقررات پستی کشور، پیگیری مصوبات شورای تمبر و انجام مکاتبات آن بر عهده نماینده تام الاختیار وزارت پست و تلگراف و تلفن(شرکت پست جمهوری اسلامی ایران) است.
- اظهار نظر در مورد تطبیق مناسبت ها با اهداف انقلاب اسلامی در زمینه رشد و تعالی فرهنگ عمومی و طراحی تمبرها با ضوابط معتبر هنری و هم چنین تهیه مطالب مربوط به بروشورهای معرفی تمبرهای منتشر شده بر عهده نماینده تام الاختیار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.
- اظهار نظر در مورد مسائل فنی مربوط به پیگیری چاپ طرح های منتخب از طریق چاپخانه دولتی بر عهده نماینده تام الاخیتار وزارت امور اقتصادی و دارایی است.
- اظهار نظر در مورد تطبیق مناسبت طرح ها با معیارها و ارزش های فرهنگ اسلامی بر عهده نماینده تام الاختیار سازمان تبلیغات اسلامی است. 
                               
6- جلسات شورا حداقل هفته ای یک بار تشکیل شده و با حضور اکثریت اعضا، شورا رسمیت خواهد داشت تصمیمات آن با رای اکثریت اعضای شورا معتبر و قابل اجرا است.
تبصره: کلیه اعضای شورای تمبر باید منعکس کننده نظر نهاد متبوع خود باشند و در صورتی که هر یک از ایشان در حیطه وظایف خاص خود نظر مخالفی نسبت به طرح های پیشنهاد شده به شورا اعلام نمایند، طرح یا مناسبت مربوطه به تصویب نخواهد رسید.

7- دبیرخانه شورای تمبر مسئول جمع آوری پیشنهادهای مربوط به انتشار تمبر، تهیه و تنظیم صورت جلسات شورا که در وزارت پست و تلگراف و تلفن(شرکت پست جمهوری اسلامی ایران) تشکیل می شود، نیز هست.
تبصره: مسئول دبیرخانه شورا با عنوان منشی شورا بدون حق رای در جلسات شرکت می کند.

8- این آیین نامه در 8 ماده و چهار تبصره در دوازدهم دی ماه 1364 به تصویب مسئولان نهادهای عضو شورای تمبر رسیده و اجرا می شود.

                     

انواع تمبرها:

1-تمبر جاری(پستی): به تمبرهایی می ‌گویند كه تحت عنوان موضوعی خاص، در تیراژی نامحدود برای مصارف عمومی پست منتشر می‌ شود. تمبر جاری یا« سری ‌های پستی» ممكن است بارها تجدید چاپ گردد و قیمت روی آن مطابق تعرفه ‌های جاری پست تعیین می ‌گردد.

2- تمبر یادگاری: تمبری است كه به مناسبتی خاص و برخلاف تمبرهای جاری در تیراژ محدود منتشر می گردد.

3- تمبرهای خیریه(نیكوكاری): این نوع تمبر جهت كمك به سازمان ‌های خیریه و آسیب دیدگان چاپ و به مصرف پست می رسید.

4- تمبر امانات: جهت ارسال محموله ‌های پستی از شهری به شهر دیگر روی بسته ‌ها و یا قبوض رسید پستی تمبر امانات را الصاق می ‌كردند تا محموله ‌های مورد نظر به مقصد برسد.

         

5- معرفی تمبر شخصی: ارسال نامه از سال های دور یكی از روش های ارتباط افراد با یكدیگر بوده و شاید بتوان آن را قدیمی ترین راه ارتباط افراد با یكدیگر دانست. همان طور كه می ‌دانیم، برای ارسال نامه از یك نقطه به نقطه دیگر از تمبر استفاده می ‌شود و بدلیل سابقه طولانی استفاده از تمبر بسیاری از مردم جهان اقدام به جمع آوری تمبرهای انتشار یافته كردند و كلكسیون های بی‌ نظیری در سراسر جهان بوجود آوردند بطوری كه در بعضی از این كلكسیون ‌ها تمبرهای منحصر بفردی وجود دارد. حتی با پیشرفت روزافزون تكنولوژی و ارتباطات و مهیا بودن ارسال نامه به روش های پیشرفته و الكترونیكی باز هم استفاده از نامه به همان شیوه سنتی ادامه دارد و هم چنین استفاده از تمبر نیز در بین عموم مردم رواج داشته و كلكسیونرهای بسیاری به دنبال جمع آوری تمبر می ‌باشند.

                              

در فرآیند تولید یك تمبر، شركت پست تنها یك بار آن تمبر را چاپ كرده و پس از نشر و تولید آن، كلیه لوازم تولید آن را از قبیل فیلم و زینك چاپ و نمونه اصلی آن از بین می ‌برد. این عمل باعث با ارزش شدن تمبر گردیده و موجب شده تا كلكسیونرها به جمع ‌آوری تمبر اقدام كنند. در كشورهایی نظیر ایالت متحده و برخی كشورهای اروپایی این امكان از طریق پست در اختیار مردم قرار داده شده تا بتوانند از تمبرهای قدیمی بطور اختصاصی استفاده كنند اما نه به تنهایی كه باعث از بین رفتن ارزش تمبر شود بلكه در كنار یك عكس دلخواه از فرد سفارش دهنده. این كار باعث می‌ شود تا همگان بتوانند عكس خود را در كنار یكی از معتبرترین تمبرهای تاریخی كشور خود به عنوان یك تمبر شخصی در اختیار داشته باشند و برای ارسال نامه ‌های خود از این گونه تمبرها استفاده نمایند. بر اساس آمارهای منتشره در كشورهای دیگر، در سه هفته اول ارائه این سرویس 40000 سفارش دریافت شده بطوری كه 40% آن ها عكس های كودكان، 25% عكس نوجوانان و عكس های خانوادگی، 10% عكس حیوانات خانگی و مابقی مربوط به شركت ها و مؤسسات بوده است و این نشان دهنده استقبال بسیار خوب مردم از این سرویس می باشد. شركت پست جمهوری اسلامی ایران نیز در راستای جلب رضایت مشتریان و مردم دست به چنین اقدامی زده و این امكان را از طریق سایت اینترنتی خود به عموم مردم عرضه كرده است. شما می ‌توانید با مراجعه به این سایت عكس دلخواه خود را در كنار تمبر دلخواه خود كه از آلبوم تمبر موجود در شركت پست انتخاب می نمایید قرار داده و بعنوان تمبر شخصی بر روی نامه های ارسالی خود به دوستان و آشنایان استفاده نمایید.

 

پاكت‌ های مُهر روز:

تمبرهای یادگاری را در روز انتشار بر روی پاكت مصور مخصوص یا آرم دار شركت پّست كه توسط شركت پست تهیه گردیده چسبانده و با مهر مخصوص و تاریخ دار همان روز ابطال می ‌گردد كه این پاكت ‌ها همانند تمبر دارای ارزش می ‌باشند.

راهنمای اصطلاحات تمبر شناسی

تت بش: tete – beche: اصل لغت از زبان فرانسه است ولی در کاتالوگ ها و کتاب های تمبر اغلب کشورها به کار می رود و آن به دو تمبر گفته می شود که دو کلیشه در موقع چاپ بطور وارونه پهلوی هم و یا روی هم قرار گرفته باشند. در حال حاضر که چاپ تمبرها به طریق فیلم و زینگ انجام می گیرد، این امر پیش نمی آید(تمبر دو شاهی سیاه شماره 24در باند چهارتائی به صورت تت بش چاپ شده).
ردیف یا باند: bande =strip: در راهنمای تمبر این اصطلاح بیشتر در تمبرهای شیر و خورشیدی اولیه به کار رفته. 3 یا 4 کلیشه را پهلوی هم به طور افقی به نام افقی و یا روی هم به نام ردیف عمودی قرار داده و چاپ می کردند ولی عموما باند به چند تمبر دندانه دار و یا بدون دندانه می گویند که پهلوی هم از ورق اصلی جدا شده با شند.(تعدادی از تمبر های شیر و خورشیدی اولیه ایران بصورت باند چاپ شده اند.)
بلوک: block=ms: هر گاه چهار کلیشه دو به دو پهلو یا روی هم قرار گیرند تشکیل یک بلوک از آن تمبر را می دهد که شامل چهار تمبر می باشد و این شکل تمبر را بلوک می نامند. تعدادی از تمبرهای شیر و خورشیدی اولیه ایران و سری شصتمین سال تولد رضا شاه در بلوک چاپ شده اند. افرادی تمبرها را به صورت چهارتایی به شکل بلوک از ورق تمبر جدا کرده و جمع آوری می نمایند.
سورشارژ: مُهری است كه جهت تغییر قیمت، تغییر حكومت، یا معرفی آن برای مصارف پستی روی تمبر می ‌زنند.

           

دپلاسه displace: جابجایی رنگ كه در هنگام چاپ تمبر در رنگ بندی آن صورت می ‌پذیرد آنگاه كه یكی از رنگ ها از محل اصلی خود جدا شده و جای آن خالی یا با رنگ دیگری پر شده باشد.
ارور Error: در لغت به معنای خطا و اشتباه می ‌باشد و در تمبرها هنگامی ‌كه در مرحله چاپ خطایی نظیر وارونه شدن یا اشتباه در جهت یا درج قیمت، صورت پذیرد.
فیلیگران: به نوشته یا علامتی گویند كه در متن كاغذ وجود دارد و در برابر نور دیده می‌ شود.

 

منظور از سری تمبر چیست؟

تعداد تمبری که از طرف اداره ی پست در یک روز و به مناسبت موضوع خاصی منتشر می شود آن را سری مربوط به آن موضوع می نامند. در مورد تمبرهای جاری تعداد تمبر در یک سری بیش از چند قطعه است. تمبرهای یادگاری معمولا تعداد آن محدود و از یک تا چند قطعه می تواند باشد. گاهی اتفاق می افتد که تمبرهای سری جاری به تدریج و در تاریخ های مختلف منتشر می شود در نهایت تشکیل یک سری کامل را می دهد در صورتی که تمبر یادگاری فقط در یک روز تعیین شده منتشر می شود.

چه نوع تمبرهایی را بایستی جمع آوری نمود؟

ادارات پست در هر کشور تمبر ها را برای مصارف و مناسبت های مختلف چاپ و منتشر می کنند که آن ها را می توان به صورت زیر گروه بندی کرد:

تمبرهای جاری

این نوع تمبرها به تعداد نسبتا زیاد چاپ و تعداد تمبرهای یک سری از چند قطعه تشکیل شده و با قیمت های متفاوت از کم تا ارقام بالا است. 
                                                                                                            
تمبرهای یادگاری

همان طوری که از نام آن مستفاد می شود منحصرا به مناسبت حادثه مهم و رویداد مخصوص که مورد توجه می باشد چاپ و منتشر می شود و تعداد تمبر در یک سری از یک تا چند قطعه می تواند باشد.

تمبرهای خیریه

این نوع تمبرها جهت وصول درآمدی جهت کمک به سازمان های خیریه چاپ و به مصرف پست می رسند.

تمبرهای دولتی

تمبرهای دولتی منحصرا بایستی به وسیله سازمان های دولتی روی مرسولات دولتی که از طریق پست ارسال می شوند مصرف شود. این نوع تمبرها را جزو تمبرهای جاری محسوب می دارند.



تمبرهای امانات

در ازاء دریافت کرایه حمل بسته های ارسالی به شهرستان ها تمبر مخصوصی روی بسته ها و یا روی قبض ارسال بسته که در اداره پست نگهداری می شود الصاق می نمایند. افراد علاقمند به جمع آوری کل تمبرهای یک دوره خاص ناچار به تهیه کلیه تمبرهای منتشره از طرف اداره پست به هر عنوان و مناسبتی باشد هستند، در صورتی که علاقمندان به تمبرهای یادگاری منحصرا تمبرهای یادگاری را جمع آوری می نمایند.

 

چه طور می شود تمبرهای خارجی را جمع آوری نمود؟

قبل از اقدام به خرید تمبر بایستی بدانیم چه نوع مجموعه ای را می خواهیم داشته باشیم. نحوه انتخاب برای افراد متفاوت است، به علت تعدد کشورها و تمبرها تهیه مجموعه جهانی امکان پذیر نخواهد بود و بایستی در محدوده یک یا چند کشور و یا سوژه خاص مورد علاقه اکتفا نمود. انتخاب یک کشور و با یک سوژه بهترین روش برای داشتن یک مجموعه جالب خواهد بود. از آن جا که تهیه تمبرهای یک کشور با سابقه بیش از یک صد سال مستلزم سرمایه گذاری سنگین می باشد و تهیه بعضی ارقام از تمبرها بسیار مشکل خواهد بود بهتر است از یک دوره خاص شروع نمود و یا اگر یک سوژه معینی را دنبال می کنیم دقیقا مشخص باشد. سوژه های مورد توجه بسیار زیاد و از بین آن ها می توان گل، حیوانات، پرندگان، کشتی، هواپیما، قطار، موسیقی، پیشآهنگی، ورزشی، فضایی، پزشکی را نام برد چنان چه بخواهیم فقط تمبرهای ایران را جمع آوری کنیم می توانیم از تاریخ شروع به ترتیب بگذشته و از تمبرهای سال های قبل به صورت سال کامل خریداری نماییم، پس از مدت کوتاهی دارای یک مجموعه غنی و جالب خواهیم بود.

 

تمبرهای اشتباه چاپ(اِرور): Error in Print

در زمان های گذشته كه فرآیند تهیه فیلم و زینك برای چاپ به صورت امروزی(به صورت هم زمان برای رنگ های چاپ) نبود، برای چاپ هر رنگ بر روی تمبر از زینك های جداگانه استفاده می شد و متصدی دستگاه چاپ می بایست پس از هر نوبت چاپ، برگ های چاپ شده را خشك نموده و مجدداً برای چاپ رنگ بعدی وارد سینی تغذیه دستگاه چاپ نماید. در این بین، گاهی یكی از برگه های بزرگ تمبر به صورت معكوس نسبت به جهت اصلی زینك قرار می گرفت یا حتی قسمتی كه بعداً چسب می خورد (پشت برگه تمبر) در بین برگه ها قرار می گرفت. لذا پس از چاپ، برگه مذكور یك یا دو رنگ چاپ را به صورت معكوس در خود داشت. گاهی اوقات، كج گذاشتن برگ یا تنظیم نبودن سیلندر دستگاه چاپ برای برخی رنگ ها، سبب پرش رنگ در تمبر نهایی می شد كه از آن به عنوان Displaced Sheet یا به اصطلاح متداول امروزه«تمبر دپلاسه» (جابجا) یاد می شود. از تمبرهای مشهور اشتباه چاپ كه در حال حاضر بیشترین قیمت را دارد می توان از تمبر 24 سنتی پست هوائی آمریكا(1918 میلادی) نام برد. در این تمبر عكس وسط كه نقش یك هواپیما است بصورت وارونه چاپ شده است. این تمبر به صورت یك برگه 100 عددی بوسیله شخصی از باجه تمبر فروشی از یكی از دفاتر پستی واشنگتن به قیمت اصلی آن یعنی 24 دلار خریداری شد. پس از 10 روز، این شخص برگه كامل 100 تایی را به یك تمبر فروش در فیلادلفیا به قیمت 15000 دلار فروخت. تمبر فروش مذكور نیز آن را به قیمت 20.000 دلار به یك كلكسیونر فروخت. این كلكسیونر تمبرها را از صفحه جدا و هر قطعه آن را به قیمت 250 دلار فروخت. لذا قیمت این تمبر به تدریج رو به افزایش گذاشت و در حال حاضر به قیمت هر قطعه 150.000 تا 200.000 دلار معامله می شود. بلوك 4 تایی آن آخرین بار به قیمت 500.000 دلار در سال 1980 معامله شد. بنابراین یك تمبر 24 سنتی كه برگ كامل آن 24 دلار قیمت داشت و به 15000 دلار فروخته شد، در حال حاضر قیمتی معادل حداقل 2 میلیون دلار پیدا كرده است. عطش كلكسیونرها برای داشتن یك سری از این تمبر باعث شده كه اكثر بلوك های آن قطعه قطعه شده و به بهای گزافی به خریداران فروخته شود. گفته می شود اكنون تنها 7 بلوك كامل از این تمبر وجود دارد. در بین تمبرهای ایرانی نیز تمبرهای اشتباه چاپ زیادی در سال های گذشته دیده شده كه در جای خود گرانقیمت و جالب توجه هستند. آخرین تمبری كه چاپ وارو در آن گزارش شده، تمبر ۶۰ ریال(تصویر گل مروارید) مربوط به سری گل(سری پستی ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۴) می باشد. هم چنین از تمبر روز جهانی استاندارد(۱۹ آذر ۱۳۷۰) - شماره كاتالوگ فرحبخش: ۲۵۰۴ - كه آرم موسسه استاندارد را بر خود دارد؛ نمونه بدون آرم استاندارد هم دیده شده كه ارور بسیار جالب و گرانبهایی است. در سال های آخر دهه ۶۰ و اوایل دهه هفتاد شمسی، چاپ تعدادی از تمبرهای ایران در چاپخانه بانك مركزی انجام شد كه از پر اشتباه ترین ارورها یا چاپ های دپلاسه تاریخ تمبر ایران می باشند.

نویسنده: مجید مکاری
منبع: سایت راسخون




طبقه بندی: اسکناس وتمبرهای قدیمی، 

تاریخ : شنبه 14 اسفند 1389 | 05:21 ب.ظ | نویسنده : مرتضی اسکندرنژاد | نظرات
.: Weblog Themes By BlackSkin :.