تبلیغات
معرق چوب و آشنائی باآثار(خاتم وخاتم سازی وغیره....mehr54.b36@gmail.com

معرق چوب و آشنائی باآثار(خاتم وخاتم سازی وغیره....mehr54.b36@gmail.com
هرانسانی آفریده اندیشه های روزانه خویش است. اگرانسان میخواهددگرگونی در زندگیش روی دهد، باید از دل و جان آغازکند 
قالب وبلاگ

ادامه آموزش ساخت ویولن در بخش دوم

روز دهم :

امروز قصد داریم تا مارپیچ را که در روزهای قبل تراشیده بودیم به اتمام برسانیم . در ابتدا توسط یک اسکنه ی قلم درز(مغار) به خالی کردن جعبه گوشی می پردازیم .

سپس با استفاده از یک اسکنه که دارای تیغه مورب است به تراش لبه ی سطح صاف داخل جعبه گوشی می پردازیم . در شکل اول می تونید دو نوع اسکنه ی مورب چپ و راست را مشاهده کنید . هرکدام برای یکی از لبه های جعبه گوشی استفاده می گردد.

در شکل های فوق از یک چاقو و یک سوهان جهت کج بری و گرفتگی تیزی لبه ها استفاده می شود.این مرحله ی نهایی شکل دهی برش عمودی مارپیچ می باشد.

دو شیار بیرونی دربخش خارجی مارپیچ و بالا و پایین پشت جعبه گوشی  ایجاد می شود . همانگونه که در شکل مشخص است این عمل توسط یک اسکنه کوچک انجام می گیرد.


در انتها کلیه ی سطوح توسط یک رنده ی فلزی به دقت تراشیده و پرداخت می دهند . سازندگان ویولن پرداخت نهایی کار توسط یک رنده ی فلزی را بر استفاده از یک سمباده کاغذی ترجیح می دهند. رنده ها کمتر از سمباده های کاغذی  به فیبر سطح چوب آسیب می رسانند.
مزیت این عمل در آن است که پس از استفاده از لاک در سطح چوب شکل و ظاهر بسیار زیباتری نمایان میگردد.

تنها کار باقیمانده گشاد کردن سوراخ های گوشی است که در آخرین مرحله صورت می گیرد.  

روز یازدهم :

امروز قصد داریم تا کلیت طرح ویولن را به اتمام برسانیم . ابتدا میبایست صفحات رو و زیرین ویولن با یکدیگر و نوار دور کلاف تراز بندی شود .

در پشت ویولن دو سوراخ کوچک برای قرارگرفتن دو پین کوچک چوبی در بالا و پایین ایجاد می کنیم . این پین ها محل قرار گیری دقیق صفحات رو و زیرین بر روی ساختار زوار(کلاف) دور ساز را مشخص می نماید.

در اشکال فوق شکل صحیح قرار گیری صفحات را مشاهده می کنید. صفحات زیر و بالای ویولن با مقداری حاشیه ، برآمدگی بر روی ساختار کلاف را تشکیل می دهند . با استفاده از صفحه ی پین خورده میزان حاشیه دقیقا تنظیم میگردد.

توسط پین ها میتوان صفحات را از یکدیگر جدا نموده و مجددا حاشیه های لبه صفحات را تنظیم و یا تغییر مکان داد.

در اینجا صفحه پشتی از ساختمان کلاف جهت سمباده خوردن لبه های اضافی جدا میگردد . در این حالت تنظیمات نهایی نهایی لبه ساز صورت میگیرد. تسطیح کامل سطح بیرونی لبه ها از داخل و خارج صفحه و اطمینان از انحنای دقیق مجموعه ی صفحه در این بخش صورت می گیرد.

در این شکل ، سازنده لبه های خارجی و انحنای C را تسطح می نماید . دقت در حاشیه ها جهت چگونگی قرار گیری سطوح بر روی یکدیگر و آرایش حاشیه بسیار حائز اهمیت می باشد.

روزدوازدهم:

امروز می خواهیم به آرایش حاشیه ویولن بپردازیم . همانگونه که در شکل مشاهده می فرمایید برای این کار از یک نشانگر خاتم کاری و یک آلت تیز جهت کندن و دو نوار باریک خاتم کاری استفاده می کنیم .

ابتدا توسط این ابزار که حاشیه خارجی آن لبه دار است و در کناره ی خارجی صفحه ویولن قرار میگیرد و تیغه ی موازی آن فاصله ی ثابتی از حاشیه دارد ، خطی موازی با با لبه ی صفحه را نشانه گذاری می کنیم .

سپس توسط یک چاقو  خط  ایجاد شده را عمیق می کنیم .

خرده چوب های میان شکاف توسط یک خلال خاتم کاری خارج می شود . این ابزار یک اسکنه تیغه ای بلند است.

در این شکل تفاوت شیاری که توسط یک خلال خاتم کاری تخلیه شده و صفحه ای که این کار بر روی آن انجام نپذیرفته را مشاهده می کنید . صفحه ی سمت راست آماده برای نوار باریک خاتم کاری است . در اینجا سازنده از دو نوار خاتم کاری استفاده خواهد کرد.

خمیدگی لازم برای نوار توسط هیتری که قبلا جهت تهیه ی  زوارها معرفی شده بود ایجاد میگردد.

نوار خمیده درون شیار ایجاد شده قرار می گیرد. در صورت لزوم تنظیمات عمقی و عرضی لازم توسط یک چاقو به راحتی جاگرفتن صحیح رشته دردرون شیار کمک خواهد کرد.

سخت ترین بخش قرار دادن رشته مربوط به فارسی بر می باشد جاییکه دو رشته نوار در کناره های ساز باید به یکدیگر اتصال یابند.

فارسی بر نقطه ی نهایت ظرافت است که آنرا نیش زنبور می نامند. آراستگی آرایش حاشیه و بخصوص نیش زنبور دو عنصر مهم در طراحی زیبای ساختمان یک ویولن محسوب می شوند.

یک اسکنه ی تیز جهت شکل دهی نوار برای نقطه ی نیش زنبور لازم است . مهارت سازنده در اینجا نمایان خواهد شد.

برای ثابت نگاهداشتن رشته، با فشار دادن رشته به داخل شیار از چسب داغ شده ی حیوانی توسط یک قلم مو استفاده میشود.

در نهایت بوسیله چکشی سبک و با وارد کردن ضربه های آرام به رشته ، از قرار گیری صحیح رشته در شیار و خروج چسب اضافی شیار مطمئن می شویم.

منبع::صنایع چو




[ شنبه 25 آذر 1391 ] [ 11:29 ق.ظ ] [ مرتضی اسکندرنژاد ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ


معرق چوب
شاید گفتن تاریخ دقیق از قدمت معرق چوب كاری ساده نباشد . چوب به خاطر تشكیل مواد اولیه ساخت این هنر كه چوب می باشد و خاصیت خاص آن و روشهای نگهداری آن در دوران مختلف باعث شده كه نتوان قدمت دقیق آن را پیدا كرد اما حداقل به جرأت می توان گفت یكی از آثار بدست آمده در كاوشهای باستان شناسی و همچنین در كتیبه های بدست آمده در تخت جمشید به لوحهایی برمی خوریم حاكی از اینكه به كارگران و هنرمندان دستمزد برای تزئینات روی درب های چوبی تخت جمشید پرداخت می گردیده كه همه دلالت بر قدمت این هنر چند هزار ساله دارند. آنچیزی كه مسلم است به علت نوع ابزار خاص آن زمان از ظرافت و روشهای ویژه برخوردار بوده و عموماً از اشكال هندسی كنار هم گذاشته شده شكل می گرفته است. به مرور زمان با پیشرفت تكنولوژی و ابزار مناسب این هنر دستخوش تغییرات در روش اجرا و طرح شد با ورود اسلام به ایران این هنر در مكانهای مقدس مذهبی نمو پیدا كرد كه نمونه آن را روی درب های مساجد ایرانی میتوان یافت . یكی از قدیمی ترین این آثار درب معرق كاری شده موجود در موزه مركزی آستان قدس رضوی متعلق به قرن هشتم هجری می باشد كه قسمتی از آن معرق سطح آن در دوره های بعد مرمت و بازسازی شده است « متأسفانه از تاریخ مرمت این اثر معلوم نمی باشد. » پس از ورود كمان اره مویی به شكل جدید و تیغ های ریز تحولی نو در این هنر پدید آمد كه میتوان به صورت زیر آن را بیان كرد .
پیدایش معرق :
در باورهای مردم پیدایش معرق « موزائیك اینگونه بیان شده » خداوند هنر « زیرنویسی »
هنگامی كه ............ الهه عشق و هنر خواست هنر را بدون واسطه به انسانها بدهد به مزها دستور داد كه فرستاده او باشند و انسانها كه عشق را احساس كردند برای تشكر از فرستاده او باشند و انسانها كه عشق را احساس كردند برای تشكر از فرستاده الهه عشق مجسمه آنها را درست كرده و در محلی نگهداری می كردند كه به این محل نگهداری موزه می گفتند كه در حال حاضر به محل نگهداری آثار هنری خود میگوئیم و برای تشكر از مزها با ادوات موسیقی مینواختند و جشن و پایكوبی میكردند كه به این موزیك می گفتند و به تزئینات داخل موزه كه بدون هیچ شكل هندسی خاص بود و از كنار هم قرار گرفتن قطعات مختلف برای نشان دادن یك طرح خاص بود موزائیك میگفتند كه پس از ورود اسلام به ایران واژه موزائیك به معرق تبدیل شد.
البته همانطور كه در تاریخچه معرق روكش و خاتم ذكر شده این هنر در مناطق مختلف دارای سبك ها و روش های مختلف می باشد و بسته به منطقه خاص خود و عوامل محیطی نوع اجرای آن متفاوت بوده است مثلاً معرق روكش به خاطر وجود صنعت روكش سازی در مصر باستان دارای قدمت حداقل 3000 سال قبل از میلاد می باشد ( رجوع شود به تاریخچه معرق روكش ) و معرق درون چوب ( رجوع شود به معرق سبك هندسی ) در جنوب شرقی آسیا با روش خاص كار می شده است.
اما در ایران به خاطر اینكه همزمان با ساخت بنا نما هم ساخته می شد می توان آن را خاصیت اصلی و پیدایش این سبك معرق دانست.
در ابتدا هنگام ساخت بنا ،‌ قسمتی كه نما كار می شد را قبلاً لعاب داده و همزمان در موقع ساخت درجای خود نصب می گردید ( آجر لعابدار ) سپس با پیشرفت تكنولوژی ساخت بناها جای نما را خالی گذاشته « معرق كاشی » و سطح را بعداً با قطعات مختلف پر می كردند .
در وسایل كاربردی مانند صندوقچه ها و شانه ها و ... چوبی اوایل عموماً از عاج و استخوان و سنگهای قیمتی كار می شد كه سپس این موارد جای خود را به چوبهای رنگی داد . جهت مطالعه بیشتر رجوع شود به تاریخ هنر ایران . »
متأسفانه بعلت كمبود منابع و مأخذهای مستند و اینكه كارهای كارشناسی شده در قدمت رشته های هنری بسیار به ندرت توسط خود ایرانیان انجام شده و حتی گاه ندانسته از تحقیقات مغرضانه مورخین و نویسندگان خارجی بهره برده اند این هنر ایرانی را دارای خواستگاه خارجی میدانند مثلاً رومیان برای كوچك جلوه دادن شكست خود از شاپور اول معرق سنگهای «موزائیك» كار شده در كاخ شاپور را كار اسیران رومی می دانند در صورتی كه عظمت و معماری خاص بكار رفته در آنجا را كه نشان دهنده تفكر و ذوق ایرانی است را نادیده می گرفتند . امید است كه جوانان عزیز ایرانی با تأمل در گذشته خود بهتر خود و كشور خویش را بشناسند . زیرا هنر و فرهنگ یك ملت هویت هر شخص می باشد

09381456002
09124127992
هنر بهتر از گوهر نامدار
هنرمند را گوهر آید به کار
تو را با هنر گوهر است و خرد
روانت همی از تو رامش برد

موضوعات
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :