تبلیغات
معرق چوب و آشنائی باآثار(خاتم وخاتم سازی وغیره....mehr54.b36@gmail.com

معرق چوب و آشنائی باآثار(خاتم وخاتم سازی وغیره....mehr54.b36@gmail.com
هرانسانی آفریده اندیشه های روزانه خویش است. اگرانسان میخواهددگرگونی در زندگیش روی دهد، باید از دل و جان آغازکند 
قالب وبلاگ

روز ششم : صفحه ی پشت

امروز صفحه ی پشتی علامت گذاری و بریده خواهد شد سپس گودی داخل آن به صورت سطحی صورت خواهد پذیرفت .

ابتدا رئوس ساختمان کلاف بر روی صفحه علامت گذاری شده و مسیر کلاف جهت خط کشی تعقیب می گردد سپس با یک واشر خط بیرونی زوار تعقیب می شود. این خط خارجی صفحه پشت محسوب می شودکه بر روی کلاف قرار می گیرد. خط داخلی محل قرار گیری دقیق صفحه بر روی کلاف است.

صفحه علامت گذاری شده توسط یک کمان اره از روی خط بیرونی بریده می شود

ضخامت لبه های صفحه پشتی توسط یک قطرسنج اندازه گیری و علامت گذاری می شود.

توسط یک چاقو حاشیه های زائد احتمال خط بیرونی بریده می شود

در این مرحله گود سازی مقدماتی با یک گوه بزرگ صورت می پذیرد. یک سازنده ی ماهر این کار را با سرعت بانجام میرساند. جهت نگاهداری صفحه حین کار از یک صفحه ی تو خالی هم اندازه استفاده می شود.روی دیگر صفحه نیز با استفاده از همین صفحه توخالی انحنای لازم را پیدا می کند

این مرحله ی هیجان انگیز و پویا ساخت ساز است . انحنای باشکوه پشت ویولن به سرعت توسط اسکنه شکل دهی میشود. جای اسکنه تا مراحل مسطح سازی صفحه باقی خواهد ماند.

اکنون توسط یک سوهان خط چین صفحه کامل شده و زائده ها به دقت صاف و مسطح می شوند .

روز هفتم :

امروز قصد داریم تا صفحه ی رویی ویولن را بریده و انحنای لازم آنرا ایجاد کرده و شکل صفحه را کامل کنیم . برای این کار ابتدا طبق الگو صفحه ی اصلی را علامت گذاری کرده و سپس همانند صفحه ی زیرین(مرحله ی قبل)  اره می کنیم.

همانند مرحله ی قبل لبه ها ی صفحه به دقت مسطح می شود این کار توسط چاقو و یک اسکنه صورت می گیردتا به میدان خط چین (علامت گذاری شده) و شکل مورد نظر گوشه ها برسیم .

توسط یک اسکنه ی تیزبزرگ شکل دهی انحنا را به صورت مقدماتی شروع میکنیم. چوب کاج نوئل بکار رفته برای صفحه رویی ویولن نرمتر از چوب افرای بکار رفته برای پشت ویولن است و به همین خاطر آسانتر بریده می شود.

پس از اتمام مرحله مقدماتی ، انحنا سازی را توسط اسکنه ی کوچکتر و همچنین رنده شصتی ویولن سازی کامل می کنیم.

رنده ی شصتی از فلز برنج ساخته شده و بین انگشت شصت و انگشت سبابه گرفته میشود.منحنی لبه ی برش تیغ و انحنای کف رنده باعث انحنا سازی دقیق صفحه خواهد شد.

در مراحل مختلف پیشرفت کار با استفاده از الگو ، شکل دهی صحیح ساز را بررسی می کنیم . الگوی طولی دیگری برای پشت صفحه نیز وجود دارد.


برای عرض صفحه مجموعا پنج الگو وجود دارد که یک مورد از آنها را در عکس فوق می بینید و در قسمتهای مختلف صفحه استفاده می شود .صفحه ی زیرین ویولن نیز دارای پنج الگوی عرضی متفاوت است.
این الگوها از تخته های چند لای باریک بر اساس مدل های سازی استرادیواری ساخته شده است. با سمباده زدن نهایی سطح خارجی صفحه تا نقطه چین و انحنا سازی سطح رویی بر طبق الگو این قسمت از کار به صورت مقدماتی به پایان میرسد . صفحه های رویی پس از تو مراحل تودوزی و منبت کاری و توخالی شدن از داخل آمادگی اتصال به کلاف را پیدا خواهد کرد که در بخش های بعدی به تفضیل شرح داده خواهد شد.

روز هشتم :

 امروز می خواهیم بر روی ساخت دسته ویولن و مارپیچ (پیچک) انتهایی آن کار کنیم . برای ساخت این قطعه از یک تکه چوب مکعبی شکل از درخت افرا استفاده می کنیم .

ابتدا توسط یک گوشه ، قطعه خود را کاملا  گونیا میکنیم تا اندازه های صحیح چهار گوش را بدست آوریم.

توسط  الگو  قطعه ی مورد نظر را جهت برش خط چین می زنیم .

قطعه را در گیره ی مخصوص ثابت کرده وبا استفاده از یک کمان اره برش ابتدایی قطعه طبق نقطه چین را انجام می دهیم .

توسط ابزار های لازم نظیر سمباده فلزی به شکل دهی مقدماتی قطعه در برش عمودی قطعه و مارپیچ آن میپردازیم.در شکل فوق ( چپ) توسط یک اسکنه بر پشت جاگوشی ساز و در شکل راست توسط یک سکباده فلزی بر روی قسمت فوقانی مارپیچ کار میشود.

شکل نهایی پشت جاگوشی ویولن در این شکل علامت گذاری می شود تا در مرحله ی بعدی اضافات آن حذف شود.

چهار سوراخ  جاگوشی جهت قرار گرفتن گوشی ها توسط دریل درست می شوند. در بخش های بعد پس از درست شدن جاگوشی ، قطرسوراخ هر گوشی را به اندازه اصلی آن درست خواهیم کرد.

روز نهم :

امروز قصد داریم نحوه ی کنده کاری مارپیچ بر روی قطعه ی دسته (گردن) ویولن را آموزش دهیم . قبلا بر روی پشت مارپیچ و جعبه گوشی را دقیقا علامت زده بودیم .

توسط یک اره ی برش از عرض و گوشه ها، جعبه گوشی را علامت میزنیم . این برش ها باید به دقت صورت بگیرند و از برش اضافی چوب و همچنین به جا ماندن علامت بر روی مارپیچ در مرحله ی آخر اجتناب شود .

اره ی برش ( شکل چپ ) کمک زیادی در جدا سازی راحت تر تکه های اضافی چوب به ما می کند. ابتدا بخش فوقانی یکطرف از مارپیچ را شکل دهی می کنیم.

سپس چوب ها ی اضافی طرفین جعبه گوشی را توسط یک قلم اسکنه جدا میکنیم.

پس از ادامه کند ه کاری توسط اسکنه شکل مارپیچ نمایان میگردد . شکل بیرونی جعبه گوشی آماده گردیده و فقط نیاز به اتمام نهایی کار دارد ابتدا شکل پیچش مارپیچ شروع خواهد شد.

حالا کار بر روی پیچش دوم مارپیچ شروع می شود . ابتدا  برش های جدیدی را بر روی حلقه ی قبل ایجاد می کنیم و سپس با جدا سازی قسمت های اضافی حلقه به سمت دایره مرکزی ( چشم ) مارپیچ می رسیم . بخش مرکزی توسط یک اسکنه کوچک کنده کاری می شود.

کار بر روی مارپیچ شامل چشم و حلقه کمی سخت میباشد و در شکل های فوق دو روش برش توسط اسکنه را نمایش می دهد.  در شکل سمت چپ اسکنه از بالای دسته آن بصورت عمودی به تقطیع پرداخته و این روش جهت برش عمودی چرخش در مارپیچ ها استفاده میگردد. در شکل سمت راست اسکنه از تیغه ی آن در دست قرار گرفته ، که جهت تقطیع لبه های مارپیچ استفاده می شود که به سمت داخل حلقه شیب پیدا می کنند . به این روش زیرین برش گویند .

منبع::صنایع چوب::




[ شنبه 25 آذر 1391 ] [ 11:38 ق.ظ ] [ مرتضی اسکندرنژاد ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ


معرق چوب
شاید گفتن تاریخ دقیق از قدمت معرق چوب كاری ساده نباشد . چوب به خاطر تشكیل مواد اولیه ساخت این هنر كه چوب می باشد و خاصیت خاص آن و روشهای نگهداری آن در دوران مختلف باعث شده كه نتوان قدمت دقیق آن را پیدا كرد اما حداقل به جرأت می توان گفت یكی از آثار بدست آمده در كاوشهای باستان شناسی و همچنین در كتیبه های بدست آمده در تخت جمشید به لوحهایی برمی خوریم حاكی از اینكه به كارگران و هنرمندان دستمزد برای تزئینات روی درب های چوبی تخت جمشید پرداخت می گردیده كه همه دلالت بر قدمت این هنر چند هزار ساله دارند. آنچیزی كه مسلم است به علت نوع ابزار خاص آن زمان از ظرافت و روشهای ویژه برخوردار بوده و عموماً از اشكال هندسی كنار هم گذاشته شده شكل می گرفته است. به مرور زمان با پیشرفت تكنولوژی و ابزار مناسب این هنر دستخوش تغییرات در روش اجرا و طرح شد با ورود اسلام به ایران این هنر در مكانهای مقدس مذهبی نمو پیدا كرد كه نمونه آن را روی درب های مساجد ایرانی میتوان یافت . یكی از قدیمی ترین این آثار درب معرق كاری شده موجود در موزه مركزی آستان قدس رضوی متعلق به قرن هشتم هجری می باشد كه قسمتی از آن معرق سطح آن در دوره های بعد مرمت و بازسازی شده است « متأسفانه از تاریخ مرمت این اثر معلوم نمی باشد. » پس از ورود كمان اره مویی به شكل جدید و تیغ های ریز تحولی نو در این هنر پدید آمد كه میتوان به صورت زیر آن را بیان كرد .
پیدایش معرق :
در باورهای مردم پیدایش معرق « موزائیك اینگونه بیان شده » خداوند هنر « زیرنویسی »
هنگامی كه ............ الهه عشق و هنر خواست هنر را بدون واسطه به انسانها بدهد به مزها دستور داد كه فرستاده او باشند و انسانها كه عشق را احساس كردند برای تشكر از فرستاده او باشند و انسانها كه عشق را احساس كردند برای تشكر از فرستاده الهه عشق مجسمه آنها را درست كرده و در محلی نگهداری می كردند كه به این محل نگهداری موزه می گفتند كه در حال حاضر به محل نگهداری آثار هنری خود میگوئیم و برای تشكر از مزها با ادوات موسیقی مینواختند و جشن و پایكوبی میكردند كه به این موزیك می گفتند و به تزئینات داخل موزه كه بدون هیچ شكل هندسی خاص بود و از كنار هم قرار گرفتن قطعات مختلف برای نشان دادن یك طرح خاص بود موزائیك میگفتند كه پس از ورود اسلام به ایران واژه موزائیك به معرق تبدیل شد.
البته همانطور كه در تاریخچه معرق روكش و خاتم ذكر شده این هنر در مناطق مختلف دارای سبك ها و روش های مختلف می باشد و بسته به منطقه خاص خود و عوامل محیطی نوع اجرای آن متفاوت بوده است مثلاً معرق روكش به خاطر وجود صنعت روكش سازی در مصر باستان دارای قدمت حداقل 3000 سال قبل از میلاد می باشد ( رجوع شود به تاریخچه معرق روكش ) و معرق درون چوب ( رجوع شود به معرق سبك هندسی ) در جنوب شرقی آسیا با روش خاص كار می شده است.
اما در ایران به خاطر اینكه همزمان با ساخت بنا نما هم ساخته می شد می توان آن را خاصیت اصلی و پیدایش این سبك معرق دانست.
در ابتدا هنگام ساخت بنا ،‌ قسمتی كه نما كار می شد را قبلاً لعاب داده و همزمان در موقع ساخت درجای خود نصب می گردید ( آجر لعابدار ) سپس با پیشرفت تكنولوژی ساخت بناها جای نما را خالی گذاشته « معرق كاشی » و سطح را بعداً با قطعات مختلف پر می كردند .
در وسایل كاربردی مانند صندوقچه ها و شانه ها و ... چوبی اوایل عموماً از عاج و استخوان و سنگهای قیمتی كار می شد كه سپس این موارد جای خود را به چوبهای رنگی داد . جهت مطالعه بیشتر رجوع شود به تاریخ هنر ایران . »
متأسفانه بعلت كمبود منابع و مأخذهای مستند و اینكه كارهای كارشناسی شده در قدمت رشته های هنری بسیار به ندرت توسط خود ایرانیان انجام شده و حتی گاه ندانسته از تحقیقات مغرضانه مورخین و نویسندگان خارجی بهره برده اند این هنر ایرانی را دارای خواستگاه خارجی میدانند مثلاً رومیان برای كوچك جلوه دادن شكست خود از شاپور اول معرق سنگهای «موزائیك» كار شده در كاخ شاپور را كار اسیران رومی می دانند در صورتی كه عظمت و معماری خاص بكار رفته در آنجا را كه نشان دهنده تفكر و ذوق ایرانی است را نادیده می گرفتند . امید است كه جوانان عزیز ایرانی با تأمل در گذشته خود بهتر خود و كشور خویش را بشناسند . زیرا هنر و فرهنگ یك ملت هویت هر شخص می باشد

09381456002
09124127992
هنر بهتر از گوهر نامدار
هنرمند را گوهر آید به کار
تو را با هنر گوهر است و خرد
روانت همی از تو رامش برد

موضوعات
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :