تبلیغات
معرق چوب و آشنائی باآثار(خاتم وخاتم سازی وغیره....mehr54.b36@gmail.com

معرق چوب و آشنائی باآثار(خاتم وخاتم سازی وغیره....mehr54.b36@gmail.com
هرانسانی آفریده اندیشه های روزانه خویش است. اگرانسان میخواهددگرگونی در زندگیش روی دهد، باید از دل و جان آغازکند 
قالب وبلاگ

روز یکم – صفحات

امروز چوب های لازم برای ویولن انتخاب خواهد شد و صفحات آماده میگردند.

سازنده ویولن قطعه ای از چوب کاج نوئل خشک شده از انبار خود را برای صفحه ی روی ساز انتخاب میکند. در انبار همچنین چوب خشک افرا نیز وحود دارد که جهت صفحه ی پشتی ویولن ، زوارها و اسکرول استفاده می شود.
شور ساخت ویولن از همین قطعات چوب شروع می شود(خشک چوب و خشک رود و خشک پوست از کجا می آید این آوای دوست)

بزودی این تخته چوب های زیبا توسط دستان هنرمند یک صنعتگر به ساز زیبایی تبدیل خواهد شد که توسط دستان استادانه یک موسیقیدان نوای سحر آمیزی را تولید خواهد کرد.

تصویر تخته ای از کاج نوئل را مشاهده می کنید که با اره از درخت به دو تکه تقسیم شده ، کاج نوئل چوب فوق العاده محکم و و سبکی است و از نظر کیفیت طنین صوت ایده آل میباشد. دقت کنید این دو تکه نظیر یک کتاب قابل باز و بسته شدن هستند.
دو صفحه نهایتا با چسب به یکدیگر متصل خواهند شد . ابتدا آنها باید کاملا سطح صاف و منظمی پیدا کنند تا امکان یک چسبندگی کامل را پیدا نمایند.


با قرار دادن صفحات بر روی یک صفحه تراز بزرگ ، سطح روی هر یک از صفحات را به دقت صاف و مسطح می کنیم..سپس به تراز کردن گوشه ها و لبه ها می پردازیم.

با استفاده از یک گوشه ، لبه مورد نظر و با استفاده از یک گوشه راست ، سطح صفحه بررسی میگردد.تا کسب نتیجه مطلوب کار بسیاری بر روی صفحات باید انجام پذیرد.سپس امکان چسباندن دو صفحه به یکدیگر وجود خواهد داشت

قبل از اتصال صفحات هر دو صفحه باید کاملا فیت هم باشند. محل اتصال صفحات اغلب غیر قابل مشاهده خواهد بود .جهت چسباندن صفحات از چسبهای حیوانی داغ استفاده می شود. سپس محل اتصال خوب به یکدیگر مالیده می شود تا چسب اضافی در میان دو سطح قرار نگیرد.

نهایتا صفحات توسط گیره به یکدیگر متصل می شوند. خشک شدن چسب به چند ساعت وقت نیاز دارد.پس از آن طرح صفحه بر روی صفحه کشیده شده و صفحه بریده خواهد شد.

لبه های صفحات افرا نیز بهمین صورت برای پشت ویولن آماده میگردد.شکل افراهای انتخاب شده برای ویلن بسیار مرسوم و رایج نظیر همین صفحه است.
شکل زبانه آتش بر روی این صفحات که در حال سوسو زدن است در میان نور از زوایای مختلف شکل جذاب و قابل تاثیری در ساز کامل شده بوجود خواهد آورد.

روز دوم – پایه ها

امروز پایه های اتصال صفحات بالا و پایین را بر روی قالب می چسبانیم.


برای پایه ها از قطعات بریده شده درخت بید استفاده میشه ، که چوبی محکم ،سبک و براحتی قابل کنده کاری است.برای این کار به شش قطعه پایه نیاز داریم .دو تا برای بالا و پایین و چهارتا برای کناره ها.


پایه های کناری برای شکل دادن به گوشه ها بین زوارهای C استفاده می شوند.پایه بالا که محل اتصال گردن زیر گریف را تشکیل خواهد داد و پایه پایینی که با سوراخی که بر روی آن ایجاد خواهد شد جای دگمه سیم گیر را تشکیل خواهد داد.


پایه ها پس از تسطیح چسب خورده و به قالب چسبانیده می شوند . چسب حیوانی گرم شده و توسط یک قلم مو به سطح پایه ها مالیده می شود. به میزانی چسب می زنیم که پس از تکمیل زوارهای دور ویولن بتوان براحتی آن را از قالب جدا کرد.
شکل قالب خود حالت و فرم شکل دهی زوار دور را مشخص میکند.دو مدل قالب وجود دارد اولی مدل داخلی یا ایتالیایی است که در این شکل می بینید و مدل دیگر مدل بیرونی یا قالب فرانسوی است. هر سازنده ی ویولن قالب خاص خود را بر اساس الگوهای متفاوت مدل های ساز خود می سازد.سوراخ های روی قالب در مراحل بالاتر جهت استفاده از گیره ها مورد نیاز می باشند

پس از چسبانیدن پایه ها توسط یک اسکنه بزرگ کناره های پایه ها شکل داده می شوند.

روزسوم – زوارها(بدنه) 


امروز قصد داریم به آماده سازی و اتصال زوار ها بپردازیم. ساختمان زوار ها توسط قالب و پایه هایی که در درس قبل آنها را نصب کردیم شکل می گیرد.همانگونه که در شکل فوق مشخص گردیده است جهت شکل دهی زوارهای بدنه  ابتدا الگوی را هنما را بر روی قسمت فوقانی قالب قرار می دهیم .
هر ویولن سازی الگوهای متفاوتی از نمونه های سازی خود را دارد. الگو ی فوق از الگوی سترادیواری از اوائل قرن هجدهم است . این الگو ها از تخته های چند لا باریک ساخته می شوند.

هر زوار بدنه از قطعات باریک چوب افرا ی حرارت دیده تهیه می شود.هنگامیکه کار بر روی آن به پایان برسد زوار بسیار قابل انعطاف و سبک خواهد بود. استحکام زوارها توسط 6 پایه ای که قبلا شرح داده شد تامین می شود و بوسیله آستری که بعدا آماده و به زواره ها و پایه ها متصل خواهد گردید.

زوار ها باید به اندازه لازم باریک شوند در اینجا قطر زوارها با گیج مدرج اندازه گیری می شود. تولرانس دقیق مورد قبول معمولا 1/0 میلی متر میباشد.

زوارها بر روی میز کار قرار گرفته و با کار بر روی آنها به قطر مورد نظر می رسیم . پس از آن هنگامیکه زوارها را به پایه ها چسباندیم مجددا قطر آنها را اندازه گیری و بر روی آنها کار می کنیم.
حالا هر زوار را توسط خمش فلزی شکل دهی و انعطاف پذیر تر می کنیم.


خمش فلزی یک قطعه از فلز برنج است که در داخل آن المنت گرم کننده برقی استفاده شده است. برنج فلزی است که به خوبی جهت ریخته گری ها کوچک می توان از آن استفاده نمود.

زوارها در محل اتصالات قرارگرفته و به صورت چشمی بررسی می شوند.شکل ساز در حال شکل گیری است.

 روز چهارم-تکمیل کلاف دور ویولن


امروز میخواهیم ساختمان کلاف دور ویولن یا همون زوارها را تکمیل کنیم ، برای این کار پایه ها را شکل می دهیم و به زوارها می چسبانیم. کلاف C به گوشه های پایه ها چسبانیده می شود و به گوشه ها ختم میگردد.

با قرار گرفتن زوار C در جای خود ، شکل برش منحنی خود را در گوشه پایه علامت گذاری می کنیم.الگویی که قبلا بر روی بدنه بالایی قرار دادیم شکل انحنا را به ما میدهد.

پایه ها توسط یک اسکنه کنده کاری می شود و انحناء بدست آمده شکل اتصال زوارهای C به خارج را دقیقا شکل میدهد.

کناره های زوار متصل شده توسط یک مربع علامتگذاری می گردد. انتهای کلافهای C تا لبه ی پایه ها باید بریده شوند و به دقت تسطیح گردند تا لبه های زوارها دقیقا بر همدیگر منطبق گردند.

شکل اتصال و تشکیل انحنا و الگوی برش را در شکل مشاهده می فرمایید

برای چسباندن کلاف به پایه های اتصال باز هم از چسب داغ توسط یک فرچه یا قلم موی کوچک استفاده می شود و زوار بالایی به محل اتصال خود فیکس می گردد.

هر دو قسمت بالایی و پایینی کلاف C توسط گیره به محل اتصال می یابند. همین روش باید در جهت دیگر کلاف نیز انجام شود

سپس به تسطیح زوارها توسط یک رنده پرداخته میشه تا امکان جفت کردن و فیت شدن کلاف به صفحه ی زیرین مقدور باشه . شکل نهایی پایه ها و کلاف را مشاهده می کنید.

 روز پنجم : نوار دوزی کلاف ها

امروز نوار ها را شکل داده و به بدنه کلاف که در درس قبلی توضیح داده شد می چسبانیم. نوارها هم از چوب بید که برای پایه ها به کار برده شد استفاده می شوند. ابتدا نوار توسط هیتر خمش به شکل مناسب خمیدگی پیدا می کنند.

سپس نوارها به اندازه های لازم قطع می گردند.

در شکل فوق یکی از نوارها ی Cرا در حال چسب زدن می بینید.قطعه پایینی نوار که به پایین کلاف چسبانیده شده توسط گیره های چوبی لباس تا چسبیدن کامل آن اتصال یافته.

جزییات چگونگی اتصال نوار به داخل مادگی پایه اتصال را مشاهده می کنید. چنانچه نوار با روش ساده چسب خوردن به کلاف C اتصال یابد ممکن است پس از گذشت زمان از جای خود کنده شود.این مادگی به پیشگیری از چنین اتفاقی کمک می کند.


تمامی قطعات نوار به همین ترتیب به کلاف پشت ساز چسبانده می شود. نوارهای بخش رویی ساز نیز باید به همین ترتیب ساخته شوند اما اتصال این نوارها به بخش روی کلاف پس از آنکه از قالب جدا شد انجام می پذیرد. در غیر اینصورت نمی توان کلاف را از قالب بیرون آورد چون هر دو سمت آن تو نوار دوزی شده است.
هدف از نوار دوزی دور کلاف ایجاد استحکام بیشتر برای کلاف و همچنین افزایش سطح برای بهتر چسبانیدن صفحه های زیر و روی ساز می باشد.




[ شنبه 25 آذر 1391 ] [ 11:41 ق.ظ ] [ مرتضی اسکندرنژاد ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ


معرق چوب
شاید گفتن تاریخ دقیق از قدمت معرق چوب كاری ساده نباشد . چوب به خاطر تشكیل مواد اولیه ساخت این هنر كه چوب می باشد و خاصیت خاص آن و روشهای نگهداری آن در دوران مختلف باعث شده كه نتوان قدمت دقیق آن را پیدا كرد اما حداقل به جرأت می توان گفت یكی از آثار بدست آمده در كاوشهای باستان شناسی و همچنین در كتیبه های بدست آمده در تخت جمشید به لوحهایی برمی خوریم حاكی از اینكه به كارگران و هنرمندان دستمزد برای تزئینات روی درب های چوبی تخت جمشید پرداخت می گردیده كه همه دلالت بر قدمت این هنر چند هزار ساله دارند. آنچیزی كه مسلم است به علت نوع ابزار خاص آن زمان از ظرافت و روشهای ویژه برخوردار بوده و عموماً از اشكال هندسی كنار هم گذاشته شده شكل می گرفته است. به مرور زمان با پیشرفت تكنولوژی و ابزار مناسب این هنر دستخوش تغییرات در روش اجرا و طرح شد با ورود اسلام به ایران این هنر در مكانهای مقدس مذهبی نمو پیدا كرد كه نمونه آن را روی درب های مساجد ایرانی میتوان یافت . یكی از قدیمی ترین این آثار درب معرق كاری شده موجود در موزه مركزی آستان قدس رضوی متعلق به قرن هشتم هجری می باشد كه قسمتی از آن معرق سطح آن در دوره های بعد مرمت و بازسازی شده است « متأسفانه از تاریخ مرمت این اثر معلوم نمی باشد. » پس از ورود كمان اره مویی به شكل جدید و تیغ های ریز تحولی نو در این هنر پدید آمد كه میتوان به صورت زیر آن را بیان كرد .
پیدایش معرق :
در باورهای مردم پیدایش معرق « موزائیك اینگونه بیان شده » خداوند هنر « زیرنویسی »
هنگامی كه ............ الهه عشق و هنر خواست هنر را بدون واسطه به انسانها بدهد به مزها دستور داد كه فرستاده او باشند و انسانها كه عشق را احساس كردند برای تشكر از فرستاده او باشند و انسانها كه عشق را احساس كردند برای تشكر از فرستاده الهه عشق مجسمه آنها را درست كرده و در محلی نگهداری می كردند كه به این محل نگهداری موزه می گفتند كه در حال حاضر به محل نگهداری آثار هنری خود میگوئیم و برای تشكر از مزها با ادوات موسیقی مینواختند و جشن و پایكوبی میكردند كه به این موزیك می گفتند و به تزئینات داخل موزه كه بدون هیچ شكل هندسی خاص بود و از كنار هم قرار گرفتن قطعات مختلف برای نشان دادن یك طرح خاص بود موزائیك میگفتند كه پس از ورود اسلام به ایران واژه موزائیك به معرق تبدیل شد.
البته همانطور كه در تاریخچه معرق روكش و خاتم ذكر شده این هنر در مناطق مختلف دارای سبك ها و روش های مختلف می باشد و بسته به منطقه خاص خود و عوامل محیطی نوع اجرای آن متفاوت بوده است مثلاً معرق روكش به خاطر وجود صنعت روكش سازی در مصر باستان دارای قدمت حداقل 3000 سال قبل از میلاد می باشد ( رجوع شود به تاریخچه معرق روكش ) و معرق درون چوب ( رجوع شود به معرق سبك هندسی ) در جنوب شرقی آسیا با روش خاص كار می شده است.
اما در ایران به خاطر اینكه همزمان با ساخت بنا نما هم ساخته می شد می توان آن را خاصیت اصلی و پیدایش این سبك معرق دانست.
در ابتدا هنگام ساخت بنا ،‌ قسمتی كه نما كار می شد را قبلاً لعاب داده و همزمان در موقع ساخت درجای خود نصب می گردید ( آجر لعابدار ) سپس با پیشرفت تكنولوژی ساخت بناها جای نما را خالی گذاشته « معرق كاشی » و سطح را بعداً با قطعات مختلف پر می كردند .
در وسایل كاربردی مانند صندوقچه ها و شانه ها و ... چوبی اوایل عموماً از عاج و استخوان و سنگهای قیمتی كار می شد كه سپس این موارد جای خود را به چوبهای رنگی داد . جهت مطالعه بیشتر رجوع شود به تاریخ هنر ایران . »
متأسفانه بعلت كمبود منابع و مأخذهای مستند و اینكه كارهای كارشناسی شده در قدمت رشته های هنری بسیار به ندرت توسط خود ایرانیان انجام شده و حتی گاه ندانسته از تحقیقات مغرضانه مورخین و نویسندگان خارجی بهره برده اند این هنر ایرانی را دارای خواستگاه خارجی میدانند مثلاً رومیان برای كوچك جلوه دادن شكست خود از شاپور اول معرق سنگهای «موزائیك» كار شده در كاخ شاپور را كار اسیران رومی می دانند در صورتی كه عظمت و معماری خاص بكار رفته در آنجا را كه نشان دهنده تفكر و ذوق ایرانی است را نادیده می گرفتند . امید است كه جوانان عزیز ایرانی با تأمل در گذشته خود بهتر خود و كشور خویش را بشناسند . زیرا هنر و فرهنگ یك ملت هویت هر شخص می باشد

09381456002
09124127992
هنر بهتر از گوهر نامدار
هنرمند را گوهر آید به کار
تو را با هنر گوهر است و خرد
روانت همی از تو رامش برد

موضوعات
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :